Artikel 15.50 Ow: Beslag op de schadeloosstelling

Een schuldeiser van de rechthebbende kan onder de onteigenaar beslag laten leggen op de schadeloosstelling. De onteigenaar mag dan niet uitbetalen, maar hij hoeft ook niet te wachten: hij laat het bedrag dat hij zonder het beslag aan de beslagene had moeten uitbetalen consigneren volgens de Wet op de consignatie van gelden.

Daarmee staat de onteigenaar buiten het conflict tussen de rechthebbende en zijn schuldeiser. Hij hoeft niet te beoordelen of het beslag deugt of wie van beiden recht heeft op het geld; hij geeft het bedrag in bewaring en is daarmee uit de driehoek.

Welk bedrag

Het artikel wijst het bedrag precies aan: wat hij zonder het beslag aan de beslagene had moeten uitbetalen. Rust het beslag op een deel, dan gaat dat deel in consignatie en wordt de rest gewoon uitgekeerd. De regel geldt zowel voor de schadeloosstelling als voor de voorlopige schadeloosstelling.

Beslag onder de onteigenaar, niet op de zaak

Het gaat hier om beslag onder een derde, in dit geval onder de onteigenaar, op een geldvordering. Dat is iets anders dan een beslag dat op de onroerende zaak zelf is ingeschreven. Voor de positie van een hypotheekhouder en een ingeschreven beslaglegger geeft de wet eigen bepalingen: artikel 15.30 Ow voor de schadeloosstelling en artikel 15.31 Ow voor de voorlopige schadeloosstelling.

Daarna: verdeling buiten de onteigenaar om

Na consignatie gaat het verder zonder de onteigenaar. Wie uiteindelijk aanspraak op het bedrag heeft, hangt af van de verhouding tussen de beslaglegger en de beslagene; de Omgevingswet regelt dat niet. Hoe het geconsigneerde geld wordt bewaard en kan worden opgevraagd, staat in de Wet op de consignatie van gelden.

Een verplichting, geen keuze

De tekst laat de onteigenaar geen ruimte: hij laat het bedrag consigneren. Hij mag dus niet in afwachting van de uitkomst blijven zitten op het geld en hij mag ook niet alsnog aan de rechthebbende uitbetalen in de hoop dat het beslag vervalt. Anders dan bij een weigering om de schadeloosstelling te ontvangen, waarvoor artikel 15.49 Ow een ingebrekestelling en een termijn van tien dagen voorschrijft, volgt hier de consignatie rechtstreeks uit het beslag.

Een voorbeeld. Een leverancier heeft een onbetaalde vordering op een onteigende ondernemer en legt onder de gemeente beslag op de schadeloosstelling. De gemeente betaalt niets aan de ondernemer uit, maar consigneert het bedrag waarop het beslag rust. De leverancier en de ondernemer vechten de vordering daarna onderling uit.

In de praktijk

• Voor de onteigenaar: ga bij een beslag niet over tot gedeeltelijke betaling buiten het beslag om zonder vast te stellen waarop het beslag precies rust.
• Voor de belanghebbende: een beslag op de schadeloosstelling raakt de hoogte van uw aanspraak niet, maar wel de uitbetaling ervan.

Consignatie komt in deze afdeling ook voor in artikel 15.43 Ow, artikel 15.45 Ow en artikel 15.49 Ow.