Artikel 16.77aa Ow: Wanneer komt de jaarlijkse eindafrekening?

Het kostenverhaal kan jaarlijks worden afgerekend. Maakt het bevoegd gezag van die mogelijkheid gebruik, bedoeld in artikel 13.20, vijfde lid, Ow, dan staat de termijn om op een verzoek om eindafrekening te beslissen niet in deze wet, maar in het besluit waarin het kostenverhaal is geregeld: het omgevingsplan, de omgevingsvergunning bedoeld in artikel 13.14, derde lid, onder a, Ow, of het projectbesluit.

Wie wil weten wanneer hij antwoord krijgt, moet dus niet in de wet kijken maar in dat besluit zelf. Daarin is een tijdstip opgenomen, en dat tijdstip is de uiterste datum.

Waarom de termijn daar staat

Een eindafrekening is een rekenexercitie over een hele periode: welke kosten zijn werkelijk gemaakt, welke opbrengsten gerealiseerd, en hoe verhoudt zich dat tot wat er is betaald. Dat werk hangt samen met de administratie en de begrotingscyclus van het bestuursorgaan. Door het tijdstip in het kostenverhaalsbesluit zelf te laten vastleggen, kan het worden afgestemd op de locatie en op de manier waarop het kostenverhaal daar is opgezet. Eén wettelijke termijn voor alle gevallen kan dat niet.

Gevolgen bij te laat beslissen

Dat de termijn uit het omgevingsplan of het projectbesluit komt, maakt hem niet vrijblijvend. Het is de termijn waarbinnen moet worden beslist, met de gevolgen die de Awb daaraan verbindt: na een ingebrekestelling kan een dwangsom gaan lopen (paragraaf 4.1.3.2 Awb) en staat beroep open tegen het niet tijdig beslissen.

Als het tijdstip ontbreekt

Het kan gebeuren dat in het omgevingsplan of het projectbesluit geen tijdstip is opgenomen terwijl er wel jaarlijks wordt afgerekend. Dan ontbreekt het aanknopingspunt waarnaar dit artikel verwijst en valt men terug op de Awb, die het bestuursorgaan verplicht binnen een redelijke termijn te beslissen (artikel 4:13 Awb). Dat is voor beide kanten onhandig, omdat niemand precies weet wanneer die termijn verstrijkt.

Een voorbeeld. Een ondernemer heeft in drie fasen woningen gebouwd en per jaar kostenverhaal betaald. In het omgevingsplan is bepaald dat op een verzoek om eindafrekening uiterlijk op 1 juli van het volgende jaar wordt beslist. Hij dient zijn verzoek in februari in. Heeft hij op 1 juli nog niets gehoord, dan kan hij de gemeente in gebreke stellen.

In de praktijk

• Voor de betaler: zoek het tijdstip op in het kostenverhaalsdeel van het omgevingsplan of in de vergunning, en agendeer het.
• Voor het bevoegd gezag: neem het tijdstip werkelijk in het besluit op; zonder zo'n tijdstip ontbreekt de termijn waarop dit artikel aanstuurt.

De voorwaarden voor de eindafrekening staan in artikel 13.20 Ow en de wijze van kostenverhaal in artikel 13.18 Ow. De beschikking waarmee wordt verhaald kan worden aangehouden op grond van artikel 16.75 Ow. Het verbod om de activiteit zonder betaling te verrichten staat in artikel 13.12 Ow.