Artikel 10.5 Ow: Inspectie watersystemen: wie mag binnen?

Dit artikel is niet gericht tot de rechthebbende maar tot de mensen die watersystemen inspecteren. Toch hoort het in dit hoofdstuk: wie op zijn grond een inspectie krijgt, heeft dat betreden te dulden.

Het eerste lid geeft de met de inspectie belaste personen, werkzaam onder verantwoordelijkheid van de beheerder, de bevoegdheid elke plaats te betreden en de benodigde apparatuur mee te nemen. Woningen zijn daarvan uitgezonderd: daarvoor is toestemming van de bewoner nodig.

De woning in de dijk

Voor een woning die deel uitmaakt van een waterstaatswerk of daarmee rechtstreeks in verbinding staat, bestaat een aparte route. De Minister van Infrastructuur en Waterstaat of het dagelijks bestuur van een waterschap kan dan de machtiging tot binnentreden geven die artikel 3, tweede lid, van de Algemene wet op het binnentreden eist, en wijst bij besluit de persoon aan die mag binnentreden. Buiten die categorie woningen bestaat die bevoegdheid niet.

De waarborgen komen uit de Awb

Het derde lid verklaart de artikelen 5:13, 5:15, tweede en derde lid, 5:16 en 5:20, eerste en tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht van overeenkomstige toepassing. Daar staan de eisen aan het gebruik van toezichtsbevoegdheden, de legitimatie, het vorderen van inlichtingen en de medewerkingsplicht. Het vierde lid maakt daarnaast overeenkomstige toepassing van artikel 5:20, derde lid, Awb mogelijk.

Alleen voor de inspectie van watersystemen

De bevoegdheid is nauw omschreven. Zij komt toe aan personen die met de inspectie van watersystemen of onderdelen daarvan zijn belast en die onder verantwoordelijkheid van de beheerder werken. Voor andere doelen geldt zij niet: wie werkzaamheden wil uitvoeren, heeft het recht op toegang van artikel 10.1a Ow nodig, en wie toezicht houdt op de naleving van regels, werkt met de toezichtsbevoegdheden van de Algemene wet bestuursrecht.

Een voorbeeld. Een woning staat op en in een regionale waterkering. Na een lange droge periode wil het waterschap de kering ook van binnenuit laten bekijken, omdat er scheuren in het talud zitten. De bewoner weigert. Het dagelijks bestuur kan dan een machtiging geven en een aangewezen persoon laten binnentreden. Staat de woning náást de kering en maakt zij daarvan geen deel uit, dan kan dat niet.

In de praktijk

• Voor de bewoner: vraag de legitimatie en, bij een woning, de machtiging; zonder machtiging is binnentreden zonder toestemming van de bewoner niet toegestaan.
• Voor de beheerder: leg vast dat de inspecteur onder de verantwoordelijkheid van de beheerder werkt, want daaraan is de bevoegdheid gekoppeld.

Dit artikel staat naast het algemene recht op toegang van artikel 10.1a Ow, dat voor de uitvoering van werkzaamheden geldt en niet voor inspectie. Voor de gedoogplichten rond water zelf zijn artikel 10.2 Ow en artikel 10.3 Ow van belang; de vergoeding van schade loopt via hoofdstuk 15 (artikel 15.13 Ow).