Artikel 16.86 Ow: Beroepsgronden bij een projectbesluit

Een projectbesluit is het instrument waarmee het Rijk, een provincie of een waterschap een project in een besluit mogelijk maakt. Voor het beroep daartegen gelden drie beperkingen die scherper zijn dan de gewone regels van de Awb. Ze draaien allemaal om hetzelfde: de gronden moeten vroeg op tafel.

Het eerste lid bepaalt dat na het verstrijken van de beroepstermijn geen gronden meer kunnen worden aangevoerd. Dat geldt zowel voor het beroep tegen het projectbesluit zelf als voor het beroep tegen besluiten die ter uitvoering daarvan worden genomen. Een beroepschrift met een enkele grond kan dus later niet meer worden uitgebreid.

Niet opnieuw over het project

Het tweede lid sluit af wat al is beslist. Gaat het beroep over een uitvoeringsbesluit, dan blijven bezwaren tegen het projectbesluit waarop dat besluit berust buiten beschouwing. Wie het project zelf wil aanvechten, moet dat doen in de procedure tegen het projectbesluit. Daarna gaat het alleen nog over het uitvoeringsbesluit zelf: de vraag of dat besluit binnen het project past en op zichzelf deugt.

Beroepschrift zonder gronden

De Awb eist in artikel 6:5 Awb dat een beroepschrift de gronden van het beroep bevat, en geeft de rechter in artikel 6:6 Awb de ruimte om zo een verzuim te laten herstellen. Het derde lid schakelt die hersteltermijn hier uit: een beroepschrift zonder gronden wordt niet-ontvankelijk verklaard. Daarop bestaat een uitzondering: als bij de bekendmaking van het besluit niet is voldaan aan artikel 16.77b Ow, derde lid, en de indiener redelijkerwijs geen verwijt valt te maken. Dat artikel stelt eisen aan de bekendmaking van onder meer een projectbesluit.

Waarom zo strak

Deze beperkingen hangen samen met de korte termijnen die artikel 16.87 Ow aan de rechter stelt: een uitspraak binnen zes maanden na het verweerschrift is alleen haalbaar als de omvang van het geschil van het begin af aan vaststaat. De keerzijde is dat een appellant weinig ruimte heeft om zijn zaak onderweg bij te stellen.

Een voorbeeld. Een waterschap neemt een projectbesluit voor een dijkversterking. Een agrarisch bedrijf stelt binnen de termijn beroep in met gronden over de ontsluiting van zijn percelen. Twee maanden later wil het bedrijf daar een grond over natuurwaarden aan toevoegen; dat kan niet meer. Wordt later de vergunning voor de uitvoering aangevochten, dan kan het trace van de dijk niet opnieuw ter discussie worden gesteld.

In de praktijk

• Voor de appellant: schrijf het beroepschrift compleet en binnen de termijn, en laat geen grond voor later staan.
• Voor het bevoegd gezag: besteed aandacht aan de bekendmaking, want een gebrek daarin kan de uitzondering van het derde lid in beeld brengen.

De termijnen voor de rechter staan in artikel 16.87 Ow; artikel 16.87a Ow maakt het mogelijk deze regeling bij algemene maatregel van bestuur ook voor andere categorieen projecten te laten gelden. De eisen aan de bekendmaking staan in artikel 16.77b Ow.