Boek 6 Artikel 6 (6:6 BW)

Als twee of meer mensen samen iets verschuldigd zijn, rijst meteen de vraag of de schuldeiser bij ieder van hen het hele bedrag kan halen of alleen een deel. Dit artikel geeft de hoofdregel: in beginsel is elk van hen voor een gelijk deel verbonden. Alleen als de wet, de gewoonte of de afspraak iets anders meebrengt, geldt een andere verdeling of is ieder aansprakelijk voor het geheel.

De hoofdregel en de uitzondering

De hoofdregel betekent dat bij twee schuldenaren ieder de helft verschuldigd is en bij vier ieder een kwart. De schuldeiser die het geheel wil hebben, moet dan bij ieder van hen aankloppen en draagt zelf het risico dat een van hen geen verhaal biedt.

Die verdeling wijkt vaak. Uit de wet kan volgen dat de schuldenaren hoofdelijk verbonden zijn, en dat is bijvoorbeeld het geval bij schade die door meer personen is veroorzaakt. Ook een contract regelt het geregeld: banken en verhuurders spreken standaard af dat medeschuldenaren of medehuurders ieder voor het geheel aanspreekbaar zijn.

Wanneer hoofdelijkheid intreedt

• Bij een ondeelbare prestatie. Is wat gepresteerd moet worden niet in stukken te knippen, zoals het leveren van één auto of het ontruimen van één pand, dan zijn de schuldenaren hoofdelijk verbonden.
• Als de wet ieder voor het geheel aansprakelijk maakt. De wet doet dat op tal van plaatsen, vooral in het aansprakelijkheidsrecht.

- Als partijen dat afspreken. Een enkele zin in een overeenkomst of in de algemene voorwaarden volstaat, en die zin is snel over het hoofd gezien.

Rechtsopvolgers

Het derde lid regelt een bijzonder geval: schuldeiser en schuldenaar kunnen afspreken dat als de schuld later op twee of meer rechtsopvolgers overgaat, die opvolgers voor ongelijke delen of hoofdelijk verbonden zullen zijn. Dat speelt bijvoorbeeld bij overgang van een schuld op erfgenamen of bij opvolging binnen een onderneming. Zonder zo'n afspraak valt een deelbare schuld bij die overgang uiteen en moet de schuldeiser bij elke opvolger afzonderlijk een deel halen. Is de prestatie ondeelbaar, dan volgt uit het tweede lid dat de opvolgers ook zonder afspraak ieder voor het geheel aanspreekbaar zijn.

Een voorbeeld. Twee vrienden huren samen een bedrijfsruimte. Staat er niets bijzonders in het contract en is de huurschuld gewoon deelbaar, dan kan de verhuurder bij ieder van hen de helft vorderen. Staat er wel dat zij hoofdelijk verbonden zijn, dan kan hij de volledige achterstand bij de vriend halen die het beste bij kas zit, en moet die vriend het te veel betaalde deel maar terughalen bij de ander.

Wat dit voor u betekent

Tekent u mee voor een schuld van een ander, ga er dan niet vanzelf van uit dat u maar de helft kunt kwijtraken. Zoek in het contract naar het woord hoofdelijk of naar een omschrijving die daarop neerkomt. Bent u schuldeiser, dan is het omgekeerd: zonder hoofdelijkheid bent u afhankelijk van de draagkracht van elke schuldenaar afzonderlijk.

In de praktijk

Wat u onderling met uw medeschuldenaren afspreekt, gaat de schuldeiser niet aan. Hij mag zich houden aan wat tegenover hem geldt. Hebt u meer betaald dan uw eigen aandeel, dan is de weg niet dat u de schuldeiser aanspreekt, maar dat u bij uw medeschuldenaren aanklopt. Artikel 6:10 BW regelt hoe zij onderling moeten bijdragen.