Boek 6 Artikel 176 (6:176 BW)

Aansprakelijkheid van de exploitant van een stortplaats

De exploitant van een stortplaats is aansprakelijk voor de schade die voor of na de sluiting van de stortplaats ontstaat als gevolg van verontreiniging van lucht, water of bodem met de daar voor die sluiting gestorte stoffen.
In dit artikel wordt onder exploitant van een stortplaats verstaan: a. degene voor wie een omgevingsvergunning geldt als bedoeld in artikel 5.1 lid 2 aanhef en onder b van de Omgevingswet om op het in lid 6 bedoelde terrein een stortplaats op te richten, te veranderen of de werking daarvan te veranderen of in werking te hebben; b. een ieder die de stortplaats exploiteert zonder dat voor hem een zodanige vergunning geldt.
Indien na het bekend worden van de schade een ander exploitant van de stortplaats wordt, blijft de aansprakelijkheid voor die schade rusten op degene die tijdens dit bekend worden exploitant was.
Indien de schade is bekend geworden na de sluiting van de stortplaats, rust de aansprakelijkheid op degene die de laatste exploitant was. Geen aansprakelijkheid op grond van dit artikel bestaat, wanneer op het tijdstip waarop de schade bekend wordt, meer dan twintig jaren waren verstreken nadat de stortplaats was gesloten met inachtneming van de geldende overheidsvoorschriften, of de schade een gevolg is van gebruik van de grond in strijd met hetgeen wegens de aanwezigheid van de gesloten stortplaats omtrent dit gebruik is voorgeschreven.
Indien de exploitatie als stortplaats wettelijk is toegelaten, zijn degenen die de stoffen waardoor de verontreiniging is opgetreden, daar hebben gestort of doen storten, noch aansprakelijk krachtens artikel 175, noch krachtens afdeling 4 van titel 6, 4 van titel 11, 1 van titel 14 of 4 van titel 19 van Boek 8. Indien op de stortplaats een zaak als bedoeld in artikel 173 of een stof als bedoeld in artikel 175 is gestort, rust de aansprakelijkheid uit die artikelen op degene die krachtens de voorgaande leden als exploitant van de stortplaats aansprakelijk is.
Onder stortplaats is begrepen elk terrein dat door de exploitant daarvan is bestemd voor het storten van al of niet verpakte, geheel of ten dele van anderen afkomstige stoffen met als doel dat de exploitant of die anderen zich van die stoffen ontdoen door ze daar op of in de bodem te brengen. Onder storten wordt mede begrepen elke vorm van deponeren of afgeven van de stof op de stortplaats.

Toelichting

Een stortplaats kan nog jaren na sluiting schade veroorzaken doordat stoffen uitspoelen naar bodem, water of lucht. Dit artikel legt die schade bij de exploitant. Hij is aansprakelijk voor verontreiniging met stoffen die vóór de sluiting op zijn stortplaats zijn gestort, ongeacht of dat gebeurde met vergunning en ongeacht of hem iets te verwijten valt.

Wie exploitant is

De vergunninghouder. Degene voor wie de omgevingsvergunning geldt om op het terrein een stortplaats op te richten, te veranderen of in werking te hebben.

- De feitelijke exploitant. Ook wie een stortplaats zonder zo'n vergunning exploiteert, valt eronder. Ontbrekende papieren leveren dus geen ontsnapping op.

Wie het draagt bij wisseling en na sluiting

Komt er na het bekend worden van de schade een andere exploitant, dan blijft de aansprakelijkheid liggen bij degene die het op dat moment was. Wordt de schade pas bekend na de sluiting, dan is de laatste exploitant aan de beurt. Het vierde lid kent daarop uitzonderingen: er is geen aansprakelijkheid als bij het bekend worden van de schade meer dan twintig jaar waren verstreken sinds de stortplaats volgens de geldende overheidsvoorschriften was gesloten, en evenmin als de schade komt door gebruik van de grond in strijd met wat daarover wegens de gesloten stortplaats is voorgeschreven. Daarnaast gelden ook hier de uitsluitingsgronden van artikel 6:178 BW, onder meer bij oorlogsgeweld of binnenlandse onlusten, bij een natuurgebeuren dat uitzonderlijk, onvermijdelijk en onweerstaanbaar is, bij schade die alleen voortkomt uit het opvolgen van een dwingend voorschrift van de overheid en bij schade die uitsluitend door opzettelijk toedoen van een derde is veroorzaakt.

De storters zelf

Was de exploitatie als stortplaats wettelijk toegelaten, dan zijn degenen die de stoffen daar hebben gestort of doen storten niet aansprakelijk op grond van de bepaling over gevaarlijke stoffen of op grond van de vervoersregelingen van Boek 8. De verantwoordelijkheid komt bij de exploitant te liggen. Ook aansprakelijkheid voor gestorte gebrekkige zaken of gevaarlijke stoffen wordt naar hem toegetrokken, zodat er één duidelijk adres is.

Het gaat om elk terrein dat de exploitant heeft bestemd om er stoffen op of in de bodem te brengen om zich daarvan te ontdoen, verpakt of onverpakt. Die stoffen moeten wel geheel of ten dele van anderen dan de exploitant afkomstig zijn; een terrein waar uitsluitend eigen afval wordt gestort, valt dus buiten deze regeling. Ook het deponeren of afgeven van een stof op zo'n terrein geldt als storten. Een terrein zonder officiële status kan er wel onder vallen, zolang de exploitant het voor storten heeft bestemd en er ook afval van anderen terechtkomt.

Een voorbeeld

Een tuinder gebruikt grondwater voor zijn teelt en ziet zijn gewassen mislukken door verontreiniging die aantoonbaar afkomstig is van een naastgelegen, jaren geleden gesloten stortlocatie. Hij hoeft geen fout aan te tonen. Hij zal moeten uitzoeken wie de laatste exploitant was en nagaan of de twintigjaarstermijn na een correcte sluiting al was verstreken toen zijn schade bekend werd.

In de praktijk

Vermoedt u schade door een oude stortlocatie, verzamel dan bodem- en wateronderzoek en leg vast op welk moment u de schade ontdekte; dat moment bepaalt wie u kunt aanspreken en of de termijn nog loopt. Voor exploitanten en voor kopers van terreinen met een stortverleden is dit artikel reden om de historie van het terrein en de sluitingsvoorschriften nauwkeurig na te gaan voordat zij ergens hun handtekening onder zetten.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst