- In deze afdeling wordt verstaan onder: a. consument: natuurlijk persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf; b. handelaar: natuurlijk persoon of rechtspersoon die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf of degene die ten behoeve van hem handelt; c. product: goed of dienst, met inbegrip van elektriciteit, digitale diensten en digitale inhoud; d. handelspraktijk: iedere handeling, omissie, gedraging, voorstelling van zaken of commerciële communicatie, met inbegrip van reclame en marketing, van een handelaar, die rechtstreeks verband houdt met de verkoopbevordering, verkoop of levering van een product aan consumenten; e. besluit over een overeenkomst: een door een consument genomen besluit over de vraag of, en, zo ja, hoe en op welke voorwaarden hij een product koopt, geheel of gedeeltelijk betaalt, behoudt of van de hand doet, of een contractueel recht uitoefent in verband met het product, ongeacht of de consument overgaat tot handelen; f. professionele toewijding: normale niveau van bijzondere vakkundigheid en van zorgvuldigheid dat redelijkerwijs van een handelaar ten aanzien van consumenten mag worden verwacht, in overeenstemming met de op hem rustende verantwoordelijkheid, voortvloeiend uit de voor die handelaar geldende professionele standaard en eerlijke marktpraktijken; g. uitnodiging tot aankoop: commerciële boodschap die de kenmerken en de prijs van het product op een aan het gebruikte medium aangepaste wijze vermeldt en de consument aldus in staat stelt een aankoop te doen; h. ongepaste beïnvloeding: uitbuiten van een machtspositie ten aanzien van de consument om, zelfs zonder gebruik van of dreiging met fysiek geweld, pressie uit te oefenen op een wijze die het vermogen van de consument om een geïnformeerd besluit te nemen, aanzienlijk beperkt; i. gedragscode: regels die vaststellen hoe handelaren die zich aan de code binden, zich gedragen met betrekking tot een of meer bepaalde handelspraktijken of bedrijfssectoren en die niet bij of krachtens wettelijke voorschriften zijn vastgesteld; j. houder van een gedragscode: rechtspersoon of groep van handelaren die verantwoordelijk is voor het opstellen en herzien van een gedragscode of het toezien op de naleving van de gedragscode door degenen die zich hieraan hebben gebonden; k. richtlijn: richtlijn nr. 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (PbEG L 149); l. rangschikking: het relatieve belang dat wordt gegeven aan producten zoals gepresenteerd, georganiseerd of meegedeeld door de handelaar, ongeacht de voor die presentatie, organisatie of mededeling gebruikte technologische middelen; m. onlinemarktplaats: dienst die gebruikmaakt van software, waaronder een website, een deel van een website of een door of namens een handelaar beheerde applicatie, die consumenten in staat stelt een overeenkomst op afstand te sluiten met andere handelaren of consumenten; n. zaak met digitale elementen: een roerende zaak waarin digitale inhoud of een digitale dienst is verwerkt of die daarmee onderling verbonden is, op zodanige wijze dat het ontbreken daarvan ertoe zou leiden dat de zaak zijn functies niet kan vervullen; o. digitale inhoud: gegevens die in digitale vorm geproduceerd en geleverd worden; p. digitale dienst: 1°. dienst die de consument in staat stelt gegevens in digitale vorm te creëren, te verwerken of op te slaan, of toegang tot die gegevens te krijgen; of 2°. dienst die voorziet in de mogelijkheid van het delen van gegevens of andere interactie met gegevens in digitale vorm die door de consument of door andere gebruikers van die dienst worden geüpload of gecreëerd; q. milieuclaim: boodschap of voorstelling die niet verplicht is op grond van het Unierecht of nationale recht, in welke vorm ook, met inbegrip van tekst, beeldende, grafische of symbolische voorstellingen, zoals labels, merknamen, bedrijfsnamen of productnamen, in de context van een commerciële communicatie, waarin wordt gesteld of geïmpliceerd dat een product, productcategorie, merk of handelaar een positief effect of geen effect op het milieu heeft, dan wel minder schadelijk voor het milieu is dan andere producten, productcategorieën, merken of handelaren, of dat dit effect in de loop der tijd is verbeterd; r. generieke milieuclaim: een schriftelijk of mondeling, waaronder via audiovisuele media, gedane milieuclaim die niet in een duurzaamheidskeurmerk is opgenomen, en waarbij de specificatie van de claim niet in duidelijke en in het oog springende bewoordingen op hetzelfde medium is aangeboden; s. duurzaamheidskeurmerk: vrijwillig betrouwbaarheidskeurmerk, kwaliteitskeurmerk of gelijkwaardig keurmerk, publiek of privaat, dat tot doel heeft een product, een proces of een bedrijfsactiviteit te onderscheiden en te promoten door verwijzing naar de milieu- of sociale kenmerken ervan of beide, met uitsluiting van op grond van het Unierecht of nationale recht verplichte keurmerken; t. certificeringsregeling: verificatieregeling van een derde waarmee wordt gecertificeerd dat een product, proces of bedrijfsactiviteit aan bepaalde vereisten voldoet, op grond waarvan een overeenkomstig duurzaamheidskeurmerk mag worden gebruikt, en waarvan de voorwaarden, met inbegrip van de vereisten van de regeling, openbaar beschikbaar zijn en aan de volgende criteria voldoen: 1°. de regeling staat op grond van transparante, eerlijke en niet-discriminerende voorwaarden open voor alle handelaren die bereid en in staat zijn om aan de vereisten van de regeling te voldoen; 2°. de vereisten van de regeling worden in overleg met deskundigen en belanghebbenden ter zake uitgewerkt door de eigenaar van de regeling; 3°. de regeling omvat procedures voor het aanpakken van niet-naleving van de vereisten van de regeling en voorziet in de intrekking of schorsing van het gebruik door de handelaar van het duurzaamheidskeurmerk in geval van niet-naleving van de vereisten van de regeling, en 4°. het toezicht op de naleving van de vereisten van de regeling door de handelaar is onderworpen aan een objectieve procedure door een bekwame en onafhankelijke derde; u. erkende voortreffelijke milieuprestaties: milieuprestaties die in overeenstemming zijn met Verordening (EG) nr. 66/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de EU-milieukeur (PbEU L 27) of met nationale of regionale EN ISO 14024 type I- milieukeurregelingen die officieel erkend zijn in de lidstaten, of de hoogste milieuprestaties in overeenstemming met ander toepasselijk Unierecht; v. duurzaamheid: duurzaamheid als bedoeld in artikel 5 lid 1, onderdeel h, van Boek 7; w. software-update: een update die noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat een zaak met digitale elementen, digitale inhoud of een digitale dienst aan de overeenkomst blijft beantwoorden, met inbegrip van een beveiligingsupdate of een functionaliteitsupdate; x. verbruiksgoed: component van een zaak dat herhaaldelijk wordt verbruikt en dat moet worden vervangen of aangevuld om de zaak naar behoren te laten functioneren; y. functionaliteit: functionaliteit als bedoeld in artikel 5 lid 1, onderdeel f, van Boek 7.
- In deze afdeling wordt mede verstaan onder gemiddelde consument: het gemiddelde lid van een specifieke groep waarop de handelaar zich richt of het gemiddelde lid van een specifieke groep waarvan de handelaar redelijkerwijs kan voorzien dat die groep wegens hun geestelijke of lichamelijke beperking, hun leeftijd of goedgelovigheid bijzonder vatbaar is voor de handelspraktijk of voor het onderliggende product.
- Deze afdeling is niet van toepassing op de certificering van goederen van edelmetaal en de vermelding van het edelmetaalgehalte voor deze goederen.
←
Terug 6:193 · Productaansprakelijkheid staat naast andere aanspraken
Verder 6:193b · Wanneer een handelspraktijk oneerlijk is
→
Boek 6 Artikel 193a (6:193a BW)
De begrippen bij oneerlijke handelspraktijken
Wettekst
Toelichting
De regeling over oneerlijke handelspraktijken beschermt consumenten tegen misleiding en druk bij het kopen van producten en diensten. Dit artikel legt de bouwstenen van die regeling vast. Wie wil weten of hij zich op de bescherming kan beroepen, begint hier: het bepaalt wie consument is, wie handelaar, wat een handelspraktijk is en naar welke consument wordt gekeken.
De hoofdbegrippen
- Consument. Een natuurlijk persoon die niet handelt voor zijn beroep of bedrijf. Een ondernemer die zakelijk inkoopt, valt er dus buiten.
- Handelaar. Iedere persoon of rechtspersoon die wel beroeps- of bedrijfsmatig handelt, en ook wie ten behoeve van zo'n handelaar handelt. Een ingeschakeld reclamebureau of callcenter valt daaronder, ook als het niet in zijn naam optreedt.
- Product. Ruim opgevat: goederen en diensten, inclusief elektriciteit, digitale diensten en digitale inhoud.
- Handelspraktijk. Iedere handeling, nalaten, gedraging, voorstelling van zaken of commerciële communicatie, reclame en marketing daaronder begrepen, die rechtstreeks verband houdt met verkoopbevordering, verkoop of levering aan consumenten.
- Besluit over een overeenkomst. Ook een besluit om níet te kopen, om te behouden of om een contractueel recht uit te oefenen telt mee.
De maatstaf: de gemiddelde consument
Er wordt niet gekeken naar deze ene, misschien bijzonder oplettende of juist naïeve koper, maar naar de gemiddelde consument. Richt de handelaar zich op een specifieke groep, dan is het gemiddelde lid van die groep de maatstaf. Is een groep door een beperking, leeftijd of goedgelovigheid bijzonder vatbaar en kon de handelaar dat voorzien, dan wordt naar het gemiddelde lid van die kwetsbare groep gekeken. Reclame gericht op kinderen of ouderen wordt dus strenger beoordeeld.
Begrippen rond duurzaamheid en online verkoop
De wet omschrijft ook wat een milieuclaim is en wanneer die generiek is, wat een duurzaamheidskeurmerk en een certificeringsregeling inhouden, en wat een onlinemarktplaats en een rangschikking zijn. Daarnaast staan er begrippen in over digitale inhoud, digitale diensten, zaken met digitale elementen, software-updates en verbruiksgoederen. Die omschrijvingen geven de latere bepalingen hun scherpte: zonder heldere definitie van een milieuclaim is niet vast te stellen wanneer groene reclame misleidt.
Een voorbeeld
Een webshop richt zich met felle kleuren en spelletjes op kinderen en prijst een product aan met de mededeling dat het goed is voor het klimaat. Bij de beoordeling telt niet wat een kritische volwassene ervan zou vinden, maar wat het gemiddelde kind uit die doelgroep ervan begrijpt. En de groene boodschap wordt getoetst aan wat de wet onder een milieuclaim verstaat.
In de praktijk
Ga eerst na of u als consument koopt en of uw wederpartij handelaar is; buiten die verhouding geldt deze afdeling niet. Bewaar screenshots van advertenties, productpagina's en keurmerken met datum, want de tekst verandert vaak. Voor ondernemers zijn de begrippen hier de checklist waarmee zij hun reclame, hun keurmerken en hun online presentatie kunnen toetsen. De regeling geldt niet voor de certificering en de gehalteaanduiding van goederen van edelmetaal.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke plaatsen mag een toezichthouder betreden?
Toezichthouders die bussen en horecalocaties betraden om de naleving te controleren, gebruikten daarmee hun wettelijke betredingsbevoegdheid, zodat ook de begrenzing van artikel 5:13 op dat optreden van toepassing is. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelt dat het daarbij niet uitmaakt dat zij op uitnodiging kwamen of dat de plaatsen openbaar toegankelijk waren. De wijze waarop zij die bevoegdheid gebruikten, namelijk door anoniem aan dagtochten deel te nemen, was in dit geval redelijkerwijs nodig voor hun taak, mede omdat het onderzoek daardoor doeltreffend kon zijn.
-
Kunstmatige schaarste en tijdsdruk in een spelwinkel
In een online spel werden aan spelers uitingen getoond met gebiedende aansporingen, een opvallende koopknop tegenover een onopvallende sluitknop en een vooraf geselecteerde aankoopoptie. De rechtbank oordeelt dat taalgebruik en vormgeving samen kinderen rechtstreeks aanzetten tot het doen van aankopen, wat onder alle omstandigheden een agressieve handelspraktijk oplevert. Dat de consument daarna nog enkele stappen moest zetten om de aankoop af te ronden doet daaraan niet af, omdat de aansporing al op het voorgaande scherm stond.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.