Boek 6 Artikel 72 (6:72 BW)

Hoofdelijkheid betekent dat één schuldeiser meerdere schuldenaren voor het geheel kan aanspreken. Raakt die schuldeiser in verzuim, dan rijst de vraag of dat alleen werkt tegenover degene met wie hij te maken had. Dit artikel beantwoordt die vraag: de rechtsgevolgen van het schuldeisersverzuim gelden tegenover ieder van de schuldenaren.

Wat dat concreet betekent

• Niemand kan in verzuim raken. Zolang het schuldeisersverzuim duurt, geldt die bescherming voor alle hoofdelijke schuldenaren.
• Geen executie tegen wie dan ook. De schuldeiser mag tijdens zijn verzuim geen dwangmiddelen inzetten, ook niet tegen een schuldenaar die zich nergens mee bemoeide.

- Risico en kosten verschuiven. Wordt de nakoming in die periode onmogelijk, dan komt dat in beginsel niet voor rekening van de schuldenaren.

Waarom dit zo is geregeld

Hoofdelijkheid geeft de schuldeiser een sterke positie: hij mag bij ieder het geheel halen. Daar hoort tegenover te staan dat zijn eigen tekortschieten ook tegenover ieder van hen doorwerkt. Zou het verzuim alleen tegenover één schuldenaar gelden, dan zou de schuldeiser eenvoudig kunnen uitwijken naar een ander en de gevolgen van zijn eigen gedrag ontlopen.

Een voorbeeld. Drie vennoten zijn hoofdelijk verbonden voor de aanschaf van een machine die zij bij de verkoper moeten ophalen en betalen. De verkoper weigert zonder goede reden de machine af te geven en het geld aan te nemen. Hij is in verzuim, en dat verzuim werkt tegenover alle drie de vennoten. Hij kan dus niet één van hen uitkiezen en die met een incasso onder druk zetten.

Grenzen

De bepaling gaat over de gevolgen van het schuldeisersverzuim, niet over de onderlinge verhouding tussen de schuldenaren. Hoeveel ieder van hen uiteindelijk moet dragen, volgt uit de bijdrageregeling die geldt tussen hoofdelijke schuldenaren. Ook blijft gelden dat het verzuim eindigt zodra de schuldeiser alsnog meewerkt of aanvaardt.

Wat u moet doen als medeschuldenaar

Wordt u aangesproken terwijl u weet dat de schuldeiser tegenover een van uw medeschuldenaren niet meewerkt, wijs daar dan schriftelijk op. U kunt zich op datzelfde verzuim beroepen. Vraag om onderbouwing van wat er precies is aangeboden en geweigerd, en betrek uw medeschuldenaren erbij; hun dossier is ook uw verweer.

In de praktijk

Stem als hoofdelijke schuldenaren af wie het contact met de schuldeiser onderhoudt en leg vast wat er wordt aangeboden en hoe daarop wordt gereageerd. Ontstaat er verzuim aan de kant van de schuldeiser, dan hebt u met dat dossier meteen een gezamenlijk verweer. Denk er ook aan dat de schuldenaar de zaak of het bedrag in bewaring kan stellen; dat kan de patstelling doorbreken.