Boek 6 Artikel 64 (6:64 BW)

Als de schuldeiser in verzuim is, blijft de prestatie bij de schuldenaar liggen, met alle risico's van dien. Dit artikel verlegt dat risico. Komt er tijdens het verzuim een omstandigheid op die behoorlijke nakoming geheel of gedeeltelijk onmogelijk maakt, dan wordt dat niet aan de schuldenaar toegerekend. Er is één uitzondering: als hij of een ondergeschikte tekortschoot in de zorg die in de gegeven omstandigheden van hem mocht worden gevergd.

Waarom het risico verschuift

De schuldenaar wilde presteren en werd daarin gehinderd door de schuldeiser. Blijft de zaak daardoor langer bij hem staan en gebeurt er iets, dan zou het onredelijk zijn hem daarvoor te laten opdraaien. De schuldeiser heeft die situatie zelf veroorzaakt en draagt daarom in beginsel het risico van wat er in die periode misgaat.

De zorgplicht blijft wel gelden

• Zorgvuldig bewaren. U moet de zaak beschermen zoals in de omstandigheden van u mag worden verwacht.
• Ook voor uw mensen. Schuld van een ondergeschikte telt als de uwe.

- De maatstaf beweegt mee. Bij kostbare of kwetsbare zaken wordt meer van u verwacht.

Gedeeltelijke onmogelijkheid

De regel geldt ook als de nakoming maar voor een deel onmogelijk wordt. Wordt een deel van een partij goederen onbruikbaar, dan komt dat deel in beginsel niet voor rekening van de schuldenaar en blijft hij voor het restant gewoon verplicht. De afwikkeling loopt dan verder via de gewone regels, waaronder de vraag wat er met de tegenprestatie gebeurt.

Een voorbeeld. Een leverancier heeft een partij goederen klaarstaan die de afnemer zonder goede reden niet afneemt. Tijdens de extra opslagperiode raakt een deel beschadigd door een oorzaak buiten de leverancier om. Dat komt niet voor zijn rekening. Had hij de goederen echter onbeschermd in de buitenlucht gezet terwijl dat duidelijk ongeschikt was, dan schoot hij tekort in zijn zorg en gaat de bescherming niet op.

Samenhang met de andere bepalingen

Dit artikel hoort bij een reeks gevolgen van schuldeisersverzuim: het verzuim van de schuldenaar eindigt, de schuldeiser mag niet executeren, de schuldenaar kan kosten vergoed krijgen en kan de rechter om bevrijding vragen. Samen zorgen zij ervoor dat de schuldenaar niet de dupe wordt van een situatie die hij niet in de hand heeft.

In de praktijk

Leg vast wanneer het verzuim van de schuldeiser begon, want vanaf dat moment verschuift het risico. Documenteer hoe u de zaak bewaart: foto's van de opslag, gegevens over beveiliging en verzekering. Ontstaat er toch schade, meld die dan meteen aan de schuldeiser met een beschrijving van de oorzaak. Zo voorkomt u dat de discussie zich verplaatst naar de vraag of u wel zorgvuldig bent geweest.