Boek 6 Artikel 257 (6:257 BW)

Als een bedrijf een fout maakt, is de fout meestal gemaakt door iemand die er werkt. Wie de aansprakelijkheidsbeperking van het bedrijf wil omzeilen, zou de werknemer persoonlijk kunnen aanspreken. Dit artikel blokkeert die omweg: de ondergeschikte kan dezelfde verweermiddelen inroepen als zijn werkgever aan de overeenkomst ontleent, alsof hij zelf partij was.

Wat de regel precies zegt

Kan de werkgever ter afwering van zijn aansprakelijkheid voor een gedraging van zijn ondergeschikte een verweermiddel aan de overeenkomst ontlenen, dan kan die ondergeschikte dat verweer ook zelf inroepen wanneer de wederpartij hem op grond van dezelfde gedraging aanspreekt. Hij staat dus niet zwakker dan zijn werkgever.

Wie ondergeschikte is

Het artikel spreekt van 'een aan haar ondergeschikte': iemand die tegenover de contractspartij in een verhouding van ondergeschiktheid staat. De werknemer met een arbeidsovereenkomst is daarvan het duidelijkste geval. Of ook anderen die voor een bedrijf werken als ondergeschikte gelden, hangt af van de verhouding waarin zij hun werk doen. Het gaat steeds om een ondergeschikte van de contractspartij zelf: de persoon voor wiens gedraging die partij in haar verhouding met de wederpartij aansprakelijk kan zijn. Het verweer moet bovendien betrekking hebben op dezelfde gedraging waarop de wederpartij de ondergeschikte aanspreekt.

Om welke verweermiddelen het gaat

• Beperkingen van aansprakelijkheid die in de overeenkomst of in de algemene voorwaarden staan.
• Klacht- en vervaltermijnen waaraan de wederpartij zich moest houden.

- Andere afspraken die de omvang van de verplichting bepalen, zoals een overeengekomen maximum of een uitsluiting van bepaalde schadeposten.

Wat het niet betekent

De ondergeschikte krijgt geen algemene immuniteit. Als de werkgever zelf geen verweer heeft, bijvoorbeeld omdat de beperking is vernietigd of omdat het beroep erop in de gegeven omstandigheden onaanvaardbaar is, dan heeft de werknemer dat verweer evenmin. Ook staat dit artikel los van de arbeidsrechtelijke regeling die de werknemer beschermt tegen verhaal door zijn eigen werkgever.

Verder gaat het om een gedraging waarvoor de werkgever aansprakelijk is in de relatie met de wederpartij. Handelt iemand volstrekt buiten zijn taak, dan ligt de zaak anders en biedt dit artikel geen dekking.

Een voorbeeld

Een verhuisbedrijf werkt met voorwaarden waarin de aansprakelijkheid voor schade aan inboedel is gemaximeerd. Een verhuizer laat een kast vallen. De klant spreekt niet het bedrijf maar de verhuizer persoonlijk aan om onder dat maximum uit te komen. De verhuizer kan zich op datzelfde maximum beroepen; de omweg loopt dood.

In de praktijk

Voor een benadeelde betekent dit artikel dat het persoonlijk aanspreken van een werknemer in beginsel niet meer oplevert dan wat tegenover het bedrijf kan worden gevorderd. Of een beperking waarop het bedrijf zich beroept standhoudt, bepaalt daarom ook de positie van de werknemer. Voor een ondernemer met personeel betekent het dat de verweermiddelen uit zijn contracten ook ten goede komen aan zijn medewerkers.