Artikel 6:193p BW: Het verweer dat de meerkosten zijn doorberekend

Wie te veel heeft betaald door een kartel, hoeft die kosten niet altijd zelf te dragen. Vaak worden ze doorgegeven in de eigen verkoopprijs. Dit artikel maakt dat tot een verweer: de aangesproken partij kan aanvoeren dat de benadeelde de meerkosten heeft doorberekend en dus in zoverre geen schade heeft geleden.

Waarom dit verweer bestaat

Schadevergoeding dient om nadeel weg te nemen, niet om iemand rijker te maken. Heeft een tussenhandelaar de hogere inkoopprijs volledig in zijn verkoopprijs verwerkt, dan zit zijn nadeel niet in de prijs maar hooguit in de omzet die hij daardoor misliep. Zonder dit verweer zou hij een vergoeding krijgen voor kosten die uiteindelijk door zijn klanten zijn gedragen.

Wie moet wat aantonen

Het gaat om een verweer, dus de partij die het voert, moet de doorberekening onderbouwen. In de praktijk gebeurt dat met prijsanalyses, marges en marktgegevens. De benadeelde kan daar tegenover zetten dat hij de prijs niet of maar deels heeft kunnen verhogen, of dat de verhoging hem klanten en volume heeft gekost.

• Volledige doorberekening laat vooral volumeschade over: gemiste verkopen door de hogere prijs.
• Gedeeltelijke doorberekening betekent dat een deel van de meerkosten wél bij u is blijven hangen.

- Geen doorberekening laat uw vordering onaangetast.

De keerzijde: de indirecte afnemer

Wat de ene partij als verweer gebruikt, is voor de volgende schakel juist het startpunt van een claim. Slaagt het verweer dat de meerkosten zijn doorgegeven, dan zijn die kosten kennelijk bij de afnemers verderop terechtgekomen. Voor hen bevat artikel 6:193q BW een vermoeden dat hun bewijspositie verlicht. Zo blijft de schade uiteindelijk vergoed worden aan degene die haar daadwerkelijk droeg.

Een voorbeeld

Een groothandel kocht jarenlang tegen kartelprijzen in en verhoogde haar verkoopprijzen met ongeveer de helft van die stijging. De leverancier voert aan dat alles is doorberekend. Het verweer slaagt dan hooguit voor die helft; voor de rest houdt de groothandel haar vordering, en zij kan daarnaast aanvoeren dat zij door de hogere prijs minder heeft verkocht.

In de praktijk

Bewaar inkoop- en verkoopgegevens, prijslijsten en margeoverzichten uit de kartelperiode; zonder die cijfers kunt u het verweer niet weerleggen. Denk ook aan volumeschade: die wordt vaak vergeten en blijft juist over als de prijs is doorberekend. Bent u afnemer verderop in de keten, dan is dit verweer voor u het signaal dat u zelf een claim heeft.