Boek 6 Artikel 167 (6:167 BW)

Rectificatie eisen van een onjuiste publicatie

Wanneer iemand krachtens deze titel jegens een ander aansprakelijk is ter zake van een onjuiste of door onvolledigheid misleidende publicatie van gegevens van feitelijke aard, kan de rechter hem op vordering van die ander veroordelen tot openbaarmaking van een rectificatie op een door de rechter aan te geven wijze.
Hetzelfde geldt, indien aansprakelijkheid ontbreekt, omdat de publicatie aan de dader wegens diens onbekendheid met de onjuistheid of onvolledigheid niet als een onrechtmatige daad is toe te rekenen.
In het geval van lid 2 kan de rechter die de vordering toewijst bepalen dat de kosten van het geding en van de openbaarmaking van de rectificatie geheel of gedeeltelijk moeten worden gedragen door degene die de vordering heeft ingesteld. Elk der partijen heeft voor het gedeelte van de kosten van het geding en van de openbaarmaking van de rectificatie dat ingevolge de uitspraak door hem moet worden gedragen, verhaal op ieder die voor de door de publicatie ontstane schade aansprakelijk is.

Toelichting

Wie onjuist in de openbaarheid wordt gebracht, heeft vaak meer aan een rechtzetting dan aan geld. Dit artikel maakt dat mogelijk: de rechter kan degene die aansprakelijk is voor een onjuiste of door onvolledigheid misleidende publicatie van feitelijke gegevens, veroordelen om een rectificatie openbaar te maken, op de manier die de rechter aangeeft.

Waar het over moet gaan

Het moet gaan om gegevens van feitelijke aard: beweringen die waar of onwaar kunnen zijn. Een mening, een waardeoordeel of een voorspelling valt er niet onder, hoe onaangenaam die ook is. Ook onvolledigheid telt mee: een bericht dat op zichzelf klopt maar door het weglaten van essentiële feiten een misleidend beeld geeft, kan net zo goed voor rectificatie in aanmerking komen.

De rechter bepaalt de vorm

De rechter kan de tekst, de plaats, de omvang en de duur van de rechtzetting vaststellen. Uitgangspunt is dat de correctie hetzelfde publiek bereikt als het oorspronkelijke bericht: op dezelfde pagina, in dezelfde uitzending, op dezelfde plek op de website. Een rectificatie die verstopt wordt, herstelt niets.

Ook zonder aansprakelijkheid

Bijzonder is het tweede lid. Ook als er geen aansprakelijkheid is, omdat de publicist de onjuistheid of onvolledigheid niet kende en het hem daarom niet kan worden toegerekend, kan de rechter een rectificatie opleggen. Het onjuiste beeld blijft immers bestaan, ongeacht of iemand een verwijt treft. De correctie dient het belang van degene over wie het ging en van het publiek.

De kosten kunnen dan anders liggen. De rechter kan bepalen dat de eiser de proceskosten en de kosten van de openbaarmaking geheel of deels zelf draagt.

- Verhaal blijft mogelijk. Ieder van de partijen kan het deel dat hij moet dragen verhalen op degene die wel aansprakelijk is voor de schade door de publicatie, bijvoorbeeld de bron die de onjuiste informatie aanleverde.

Een voorbeeld

Een regionale nieuwssite meldt dat een cateringbedrijf is gesloten wegens ernstige hygiëneproblemen, terwijl het in werkelijkheid ging om een gepland verbouwingsmoment. Klanten zeggen af. Een rectificatie op dezelfde plek, met dezelfde prominentie, herstelt hier meer dan een schadevergoeding achteraf. Blijkt de site te zijn afgegaan op een verkeerde mededeling van een derde, dan kan de site die derde aanspreken voor de kosten.

In de praktijk

Bewaar meteen een kopie van de publicatie met datum en vindplaats en schrijf op welke feitelijke beweringen onjuist zijn en waarom. Vraag de uitgever eerst zelf om rechtzetting; dat is sneller en vaak effectiever. Komt u er niet uit, dan kunt u rectificatie vorderen, zo nodig in kort geding, en die vordering combineren met een vordering tot vergoeding van uw schade.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst