Boek 6 Artikel 230z (6:230z BW)

Verbod op het aan huis of in groepen aanprijzen van krediet

Het is een kredietgever of een kredietbemiddelaar verboden om door persoonlijk bezoek dan wel door of in samenhang met de aanprijzing van een geldkrediet als bedoeld in onderdeel a van de definitie van krediet in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht of van een zaak of een dienst in een groep van ter plaatse van de aanprijzing aanwezige personen te trachten een ander te bewegen tot het als kredietnemer deelnemen aan een geldkrediet, dan wel een ander die handelingen te doen verrichten.
Voor de toepassing van het vorige lid wordt als persoonlijk bezoek niet aangemerkt het persoonlijk bezoek, dat in overwegende mate voortvloeit uit een initiatief van degene, die wordt bezocht, tenzij de bezoeker degene, die hij bezoekt, tracht te bewegen tot het sluiten van een overeenkomst betreffende een ander goed of een andere dienst dan het goed of de dienst, in verband waarmee om het bezoek is verzocht en degene, die wordt bezocht, toen hij het initiatief tot dat bezoek nam niet wist en redelijkerwijs niet kon weten, dat het sluiten van overeenkomsten betreffende dat andere goed of die andere dienst tot de bedrijfs- of beroepsuitoefening van de bezoeker behoorde.
Voor de toepassing van lid 1 wordt als een groep van personen niet aangemerkt een groep, die kennelijk niet met of mede met het oog op de aanprijzing van een goed of een dienst in die groep is bijeengebracht.
Een overeenkomst die in strijd met lid 1 is tot stand gekomen, is vernietigbaar. Een beroep op vernietigbaarheid kan slechts door de consument worden gedaan. De rechter kan na de vernietiging van de overeenkomst vaststellen in welke termijnen de consument aan zijn verplichting tot terugbetaling aan de kredietgever zal hebben te voldoen.
De rechtsvordering tot vernietiging verjaart door verloop van een jaar na de aanvang van de dag waarop de kredietgever de consument schriftelijk heeft gewezen op de mogelijkheid een beroep te doen op de vernietigbaarheid. Artikel 52 lid 2 van Boek 3 is van overeenkomstige toepassing.
Elk beding dat de consument verplicht enige prestatie te verrichten dan wel het recht ontneemt om bij vernietiging van de overeenkomst reeds betaalde bedragen terug te vorderen, is nietig.
Artikel 230u is van overeenkomstige toepassing op de overeenkomst buiten de verkoopruimte inzake een financieel product of een financiële dienst.

Toelichting

Een kredietgever of kredietbemiddelaar mag mensen niet bij hen thuis of in een bijeengebrachte groep overhalen om een lening af te sluiten. Dit artikel verbiedt die werkwijze, geeft de consument het recht een zo gesloten overeenkomst te vernietigen, en verklaart bedingen die dat recht uithollen nietig.

Wat verboden is

Het verbod treft twee situaties: het persoonlijk bezoek en de aanprijzing in een groep mensen die daarvoor ter plaatse aanwezig is. Het gaat om pogingen iemand te bewegen als kredietnemer deel te nemen aan een geldkrediet, of om anderen die handelingen te laten verrichten. Ook het aanprijzen van een zaak of dienst waar zo'n lening aan vastzit, valt eronder.

Wanneer een huisbezoek toch mag

Vraagt u de bezoeker zelf te komen, dan is dat geen verboden bezoek. Die uitzondering gaat echter niet op als de bezoeker u probeert over te halen tot iets anders dan waarvoor u hem uitnodigde, terwijl u niet wist en ook niet kon weten dat hij daarin handelt. Wie een monteur laat komen voor een cv-ketel en een lening voorgeschoteld krijgt, valt dus alsnog onder de bescherming.

Wanneer een groep geen groep is

Een groep telt niet mee als die kennelijk niet met het oog op de aanprijzing bijeen is gebracht. Een gezelschap dat toevallig samen is, is iets anders dan een zaal die met gratis koffie en een busreis is gevuld om daar leningen te slijten. De opzet achter de bijeenkomst is dus beslissend.

De sanctie: vernietigbaar

Komt de overeenkomst in strijd met het verbod tot stand, dan is zij vernietigbaar. Dat betekent dat zij geldt totdat iemand haar vernietigt, en dat alleen de consument dat kan inroepen. De kredietgever kan zich er dus niet op beroepen om onder een voor hem ongunstig contract uit te komen. Na vernietiging kan de rechter bepalen in welke termijnen de consument het ontvangen geld terugbetaalt, zodat er geen onmogelijke schuld ineens ontstaat.

De termijn om te vernietigen. De vordering tot vernietiging verjaart een jaar nadat de kredietgever de consument schriftelijk heeft gewezen op de mogelijkheid zich op de vernietigbaarheid te beroepen. Zolang die schriftelijke mededeling uitblijft, gaat die jaartermijn niet lopen. Binnen dat jaar kan de consument de vernietiging inroepen bij de rechter of met een verklaring aan de kredietgever; is het jaar eenmaal verstreken, dan sluit een regel uit Boek 3 ook die verklaring buiten rechte op dezelfde grond af.

Bedingen die het recht uithollen zijn nietig. Elk beding dat de consument verplicht toch iets te presteren, of dat hem het recht ontneemt om na vernietiging betaalde bedragen terug te vorderen, is nietig. Nietig is sterker dan vernietigbaar: zo'n beding heeft nooit gewerkt en niemand hoeft het in te roepen.

In de praktijk

Is er bij u thuis of op een bijeenkomst een lening afgesloten, leg dan meteen vast wie er kwam, wie het initiatief nam en wat er is gezegd. Betaal lopende termijnen niet zomaar door zonder advies, maar stop ook niet zonder overleg met betalen, want dat kan een achterstand opleveren. Voor het aanbieden van financiële producten aan huis geldt daarnaast het verbod van artikel 6:230u BW, dat op deze overeenkomsten van overeenkomstige toepassing is.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst