Boek 6 Artikel 184 (6:184 BW)

Bij een dreigende ramp is ingrijpen goedkoper dan afwachten. Toch aarzelen mensen en bedrijven soms, omdat zij niet weten of zij de kosten van dat ingrijpen vergoed krijgen. Dit artikel neemt die twijfel weg voor de risicoaansprakelijkheden voor zaken, opstallen, dieren, stoffen, stortplaatsen en mijnbouwwerken: de kosten van redelijke maatregelen horen bij de schade die moet worden vergoed.

Wat eronder valt

• De kosten van de maatregel zelf, genomen door wie dan ook, nadat een ernstige en onmiddellijke dreiging is ontstaan dat er schade zal worden veroorzaakt die op grond van die bepalingen vergoed moet worden.

- De schade en het verlies die door zulke maatregelen ontstaan, bijvoorbeeld een muur die moet worden doorgebroken of een partij goederen die verloren gaat bij het blussen of afdammen.

De eisen aan de maatregel

Er moet een ernstige en onmiddellijke dreiging zijn: een vage vrees voor toekomstige problemen is niet genoeg. En de maatregel moet redelijk zijn, beoordeeld naar het moment waarop hij werd genomen. Achteraf kan blijken dat een goedkopere aanpak had volstaan; dat maakt de keuze niet onredelijk als die op dat moment verdedigbaar was. Blijft de schade dankzij het ingrijpen uit, dan blijven de kosten toch voor vergoeding vatbaar.

Maatregelen door een ander

Vaak grijpt niet de bedreigde partij zelf in, maar een buurman, een beheerder of een hulpverlenende organisatie. Zo iemand kan vergoeding vorderen, maar niet meer dan degene die de dreigende schade zou hebben geleden zelf had kunnen vorderen. En de aangesproken partij mag tegen hem dezelfde verweren voeren als tegen die bedreigde partij, bijvoorbeeld een beroep op eigen schuld.

Een voorbeeld

Bij een bedrijf begint een tank met een gevaarlijke vloeistof te lekken richting een sloot. Een naburig loonbedrijf gooit met eigen materieel snel een dam op en verspeelt daarbij een lading zand en een dag werk. Blijft de vervuiling van het oppervlaktewater daardoor uit, dan zijn zowel het ingezette materiaal als de gemaakte uren en het verlies aan zand kosten die onder deze bepaling vallen.

In de praktijk

Grijpt u in bij een dreiging, leg dan meteen vast wat de dreiging was, welke keuzes u maakte en waarom, en houd bonnen, uren en foto's bij. Meld uw optreden zo snel mogelijk aan de veroorzaker, zodat hij niet kan zeggen dat hij het zelf goedkoper had kunnen oplossen. Voor ondernemingen is dit artikel ook een reden om noodplannen te hebben: snel en verstandig handelen wordt door de wet beloond.