Boek 6 Artikel 215 (6:215 BW)

Artikel 6:215 BW gaat over overeenkomsten die niet in één wettelijk hokje passen. De wet regelt een aantal bijzondere contracten afzonderlijk, zoals koop, huur, opdracht en aanneming van werk. In de praktijk wordt vaak van alles gecombineerd. Voldoet een afspraak aan de omschrijving van twee of meer van die soorten, dan gelden de regels van elk van die soorten naast elkaar. Er hoeft dus niet één overheersende soort te worden gekozen.

De uitzondering

Naast elkaar toepassen kan niet altijd. De wet maakt daarom twee voorbehouden: het geldt niet voor zover de bepalingen zich niet goed met elkaar laten verenigen, en niet voor zover de strekking van een bepaling zich, gelet op de aard van de overeenkomst, tegen toepassing verzet. Leiden twee regels tot uitkomsten die niet tegelijk kunnen gelden, bijvoorbeeld twee verschillende termijnen voor hetzelfde rechtsgevolg, dan moet worden bepaald welke regel bij deze overeenkomst wordt toegepast. De wet noemt als maatstaven de verenigbaarheid van de bepalingen en hun strekking in verband met de aard van de overeenkomst.

Waarom dit uitmaakt

Aan de kwalificatie hangen praktische gevolgen: wie draagt het risico, welke opzegregels gelden en welke termijnen moeten in acht worden genomen. Voor de kwalificatie gaat het om de inhoud van wat partijen hebben afgesproken; de naam die zij aan hun contract geven, is niet beslissend.

Een voorbeeld

Iemand koopt een keuken en laat die door dezelfde leverancier plaatsen. Voor de levering van de kasten en de apparatuur passen de regels van koop, voor het inmeten en monteren die van aanneming van werk. Blijkt de vaatwasser ondeugdelijk, dan is de kooprechtelijke lijn aan de orde; wordt het aanrechtblad scheef gemonteerd, dan die van het werk. Beide sporen kunnen in één geschil naast elkaar lopen.

In de praktijk

Bij een overeenkomst met meerdere gedaanten volgt uit de opbouw van het artikel een vaste volgorde van vragen: welke prestaties zijn er (iets leveren, iets doen, iets ter beschikking stellen), welke wettelijke regels horen bij elk van die prestaties, en zijn die regels met elkaar te verenigen. Een contract waarin de onderdelen afzonderlijk zijn beschreven, maakt het eenvoudiger die vragen te beantwoorden.