Boek 6 Artikel 250 (6:250 BW)

Van de artikelen die op dit artikel volgen mag bij overeenkomst worden afgeweken. Dit artikel zegt dat met zoveel woorden en noemt daarbij de onderdelen die wel dwingend zijn. Het artikel spreekt uitdrukkelijk over 'de volgende artikelen van deze afdeling'; over de bepalingen die eraan voorafgaan, zegt het niets.

Regelend recht als uitgangspunt

Regelend recht betekent dat de wet invult wat partijen niet zelf hebben geregeld. Spreekt u iets anders af, dan gaat uw afspraak voor. Dat past bij deze afdeling, die vooral standaardgevolgen van contracten beschrijft: overgang van rechten, bedingen ten behoeve van derden en de invulling van wat partijen over en weer mogen verwachten.

Wat niet ter vrije beschikking staat

• Bij kwalitatieve rechten blijft de bevoegdheid van de verkrijger overeind om te verklaren dat hij de overgang van het recht niet aanvaardt; dat staat in het derde lid van artikel 6:251 BW.
• Bij kwalitatieve verplichtingen zijn de eis van een notariële akte en de regeling over de werking tegenover eerdere verkrijgers en beslagleggers dwingend; zie het tweede en derde lid van artikel 6:252 BW.
• Bij het derdenbeding is de kern dwingend: dat een derde pas een recht krijgt door aanvaarding, geregeld in het eerste lid van artikel 6:253 BW.

- Verder zijn dwingend de bepaling over de positie van ondergeschikten in artikel 6:257 BW en de regeling van onvoorziene omstandigheden in de artikelen 6:258, 6:259 en 6:260 BW.

Wat afwijken wel kan betekenen

Buiten die kern hebt u ruimte. U kunt afspreken dat een kwalitatief recht niet meegaat bij verkoop van de zaak, of dat een derdenbeding niet herroepbaar is. Ook kunt u regelen dat de gevolgen van uw overeenkomst niet doorwerken naar rechtverkrijgenden onder algemene titel, al berust dat niet op dit artikel: die bepaling gaat eraan vooraf en laat zelf ruimte voor een andere afspraak. Wel blijft gelden dat een afwijkend beding in algemene voorwaarden kan worden getoetst aan de afdeling over algemene voorwaarden.

Een voorbeeld. Twee partijen spreken bij de verkoop van een bedrijfspand af dat een lopend recht op onderhoud door de installateur niet meegaat naar de koper. Dat mag, want dat onderdeel is regelend recht. Spreken zij daarnaast af dat een kwalitatieve verplichting ook zonder notariële akte werkt tegenover latere kopers, dan mist die afspraak effect.

In de praktijk

Loop bij het opstellen van een contract na of het punt dat u wilt regelen tot de dwingende kern hoort. Zo ja, dan heeft een afwijkende tekst geen effect en kan die bij een geschil vooral verwarring scheppen. Zo nee, schrijf de afwijking dan duidelijk op, want de wettelijke regel geldt zolang u niets anders afspreekt.