Boek 6 Artikel 171 (6:171 BW)

Aansprakelijkheid van de opdrachtgever voor fouten van ingeschakelde bedrijven

Indien een niet ondergeschikte die in opdracht van een ander werkzaamheden ter uitoefening van diens bedrijf verricht, jegens een derde aansprakelijk is voor een bij die werkzaamheden begane fout, is ook die ander jegens de derde aansprakelijk.

Toelichting

Bedrijven besteden werk uit. Voor wie daar buiten staat, is vaak niet te zien of de persoon op de steiger in dienst is van de hoofdaannemer of van een ingehuurd bedrijf. Dit artikel voorkomt dat dit onderscheid het slachtoffer opbreekt: maakt een niet-ondergeschikte een fout bij werkzaamheden die hij in opdracht van een ander ter uitoefening van diens bedrijf verricht, dan is ook die opdrachtgever aansprakelijk.

De voorwaarden

Een niet-ondergeschikte. Een zelfstandige, een onderaannemer of een ander bedrijf, dus juist iemand over wie de opdrachtgever geen gezag heeft.
Werkzaamheden ter uitoefening van het bedrijf van de opdrachtgever. Het werk moet horen bij wat dat bedrijf zelf doet en naar buiten toe als een eenheid overkomen.

- Een fout waarvoor de uitvoerder zelf aansprakelijk is. Zonder aansprakelijkheid van de uitvoerder is er ook geen aansprakelijkheid van de opdrachtgever.

De grens: het gaat om de eenheid naar buiten

De bepaling is niet bedoeld voor iedereen die weleens iemand inhuurt. Laat een bedrijf zijn eigen dak repareren of zijn administratie doen, dan is dat geen uitoefening van zijn bedrijf tegenover derden, maar een dienst die het zelf afneemt. Ook een particulier die een klusbedrijf inschakelt, valt buiten dit artikel; hij oefent geen bedrijf uit. De regel richt zich op de situatie waarin de buitenwereld het werk redelijkerwijs als werk van de opdrachtgever ziet.

Hoofdelijk, met verhaal onderling

De opdrachtgever komt naast de uitvoerder te staan: het slachtoffer kan kiezen wie hij aanspreekt en kan de volledige schade bij één van beiden halen. In de onderlinge verhouding blijft de fout waar zij thuishoort; de opdrachtgever die betaalt, kan in beginsel verhaal nemen op de uitvoerder, tenzij zij daarover iets anders zijn overeengekomen.

Een voorbeeld

Een aannemer bouwt een woning en huurt daarvoor een zelfstandig steigerbedrijf in. Door een fout bij de opbouw valt een plank op de auto van een buurvrouw. Zij kan het steigerbedrijf aanspreken, maar ook de aannemer: voor haar was het werk aan de woning één geheel. Dat de aannemer zelf niets fout deed, staat daar niet aan in de weg.

In de praktijk

Voor benadeelden is dit een belangrijk artikel, omdat de grootste en best verzekerde partij vaak de opdrachtgever is. Vraag bij schade op een bouwplaats altijd wie de opdrachtgever van het werk is en stel beide partijen aansprakelijk. Voor ondernemers is het reden om bij het uitbesteden van werk te controleren of de ingeschakelde partij deugdelijk verzekerd is en om afspraken te maken over onderling verhaal.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Art. 6:171 BW wordt restrictief uitgelegd: benadeelde moet dader en opdrachtgever als een zekere eenheid kunnen zien

Hoge Raad · 2001-12-21 · ECLI:NL:HR:2001:AD7395

Een energiebedrijf liet elektriciteitskabels vernieuwen door een zelfstandige aannemer; bij de graafwerkzaamheden ontstond schade op het terrein van een derde, die het energiebedrijf aansprak. De Hoge Raad besliste dat art. 6:171 BW restrictief moet worden opgevat en dat aansprakelijkheid niet kan worden aangenomen wanneer de benadeelde de dader en het bedrijf van diens opdrachtgever niet als een zekere eenheid kan beschouwen; de schade behoort dan niet tot de risicosfeer van de opdrachtgever. Het arrest bepaalt daarmee de buitengrens van de aansprakelijkheid voor niet-ondergeschikten.
Art. 6:171 BW geldt ook als de benadeelde wél weet dat een niet-ondergeschikte de fout maakte

Hoge Raad · 2010-06-18 · ECLI:NL:HR:2010:BL9596

Een perceel werd in opdracht bespoten met een onkruidbestrijdingsmiddel, waarna het gewas van een naburig teeltbedrijf beschadigd raakte en de opdrachtgever werd aangesproken. De Hoge Raad oordeelde dat de gedachte achter art. 6:171 BW — dat een buitenstaander vaak niet kan onderkennen of de schade aan een fout van een ondergeschikte dan wel van een ander is te wijten — niet meebrengt dat de bepaling toepassing mist wanneer het de benadeelde juist wél duidelijk is dat de fout van een niet-ondergeschikte komt. De onherkenbaarheid van de organisatie is dus geen zelfstandige voorwaarde voor aansprakelijkheid.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst