- Hij die omtrent goederen of diensten die door hem of degene ten behoeve van wie hij handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf worden aangeboden, een mededeling openbaar maakt of laat openbaar maken, handelt onrechtmatig jegens een ander die handelt in de uitoefening van zijn bedrijf, indien deze mededeling in een of meer opzichten misleidend is, zoals ten aanzien van: a. de aard, samenstelling, hoeveelheid, hoedanigheid, eigenschappen of gebruiksmogelijkheden; b. de herkomst, de wijze op het tijdstip van vervaardigen; c. de omvang van de voorraad; d. de prijs of de wijze van berekenen daarvan; e. de aanleiding of het doel van de aanbieding; f. de toegekende onderscheidingen, getuigschriften of andere door derden uitgebrachte beoordelingen of gedane verklaringen, of de gebezigde wetenschappelijke of vaktermen, technische bevindingen of statistische gegevens; g. de voorwaarden, waaronder goederen worden geleverd of diensten worden verricht of de betaling plaatsvindt; h. de omvang, inhoud of tijdsduur van de garantie; i. de identiteit, hoedanigheden, bekwaamheid of bevoegdheid en degene door wie, onder wiens leiding of toezicht of met wiens medewerking de goederen zijn of worden vervaardigd of aangeboden of de diensten worden verricht.
- Een mededeling, openbaar of specifiek gericht op een ander, is in ieder geval misleidend indien sprake is van een misleidende omissie, waarbij essentiële informatie welke hij die handelt in de uitoefening van een beroep, bedrijf of organisatie, nodig heeft om een geïnformeerd besluit over een transactie te nemen, wordt weggelaten, waardoor hij die handelt in de uitoefening van een beroep, bedrijf of organisatie, een besluit over een overeenkomst neemt of kan nemen, dat hij anders niet had genomen.
- Van een misleidende omissie is eveneens sprake indien essentiële informatie als bedoeld in lid 2 verborgen wordt gehouden of op onduidelijke, onbegrijpelijke, dubbelzinnige wijze dan wel laat verstrekt of gepresenteerd wordt, of het commerciële oogmerk, indien dit niet reeds duidelijk uit de context blijkt, niet laat blijken, waardoor hij die handelt in de uitoefening van een beroep, bedrijf of organisatie, een besluit over een overeenkomst neemt of kan nemen, dat hij anders niet had genomen.
- Bij de beoordeling of sprake is van een misleidende omissie als bedoeld in lid 2 en 3, zijn artikel 193d, lid 4, en artikel 193e, onderdelen a tot en met d, van overeenkomstige toepassing.
←
Terug 6:193t · Verlenging van de verjaringstermijn bij onderzoek en mediation
Verder 6:194a · Wanneer vergelijkende reclame is toegestaan
→
Boek 6 Artikel 194 (6:194 BW)
Misleidende reclame tussen ondernemers
Wettekst
Toelichting
Artikel 6:194 BW gaat over reclame in het zakelijke verkeer. Wie in zijn beroep of bedrijf goederen of diensten aanbiedt en daarover iets naar buiten brengt, handelt onrechtmatig tegenover een andere ondernemer wanneer die uiting op een of meer punten een verkeerd beeld geeft. De norm treft niet alleen de aanbieder zelf: ook wie zo'n uiting naar buiten brengt of laat brengen voor de ondernemer voor wie hij optreedt, kan erop worden aangesproken. De bepaling beschermt dus de concurrent en de zakelijke afnemer. Voor consumenten geldt een eigen, uitgebreidere regeling over oneerlijke handelspraktijken die eerder in deze titel staat; wie als particulier is misleid, moet daar zijn.
Wat er misleidend kan zijn
De wet werkt niet met een vaag verbod, maar noemt een reeks onderwerpen waarover een mededeling de lezer op het verkeerde been kan zetten. Die opsomming is bedoeld als richtsnoer, niet als uitputtende lijst.
- Het product zelf. Wat het is, waaruit het bestaat, hoeveel u krijgt, welke kwaliteit het heeft en waarvoor u het kunt gebruiken.
- Herkomst en voorraad. Waar iets vandaan komt, wanneer en op welke manier het is gemaakt, en hoeveel er werkelijk op voorraad ligt.
- Prijs en voorwaarden. Wat het kost en hoe dat bedrag wordt berekend, en onder welke voorwaarden wordt geleverd, gewerkt of betaald.
- Garantie en beoordelingen. Hoe ver een garantie reikt en hoe lang die loopt, en welke onderscheidingen, testuitslagen, vaktermen of cijfers worden aangehaald.
- De partij achter het aanbod. Wie het maakt, levert of uitvoert, met welke deskundigheid en met welke bevoegdheid, en waarom de aanbieding er ligt.
Ook zwijgen kan misleiden
Een mededeling is in elk geval misleidend als informatie wordt weggelaten die de zakelijke ontvanger nodig heeft om een doordachte beslissing over een transactie te nemen. Hetzelfde geldt wanneer die informatie wel wordt gegeven, maar verstopt, onduidelijk, voor tweeerlei uitleg vatbaar of pas op het laatste moment, of wanneer een uiting het commerciele oogmerk verzwijgt terwijl dat niet uit de context blijkt. Beslissend is telkens of de ander door dat gebrek tot een keuze over een overeenkomst komt, of kan komen, waartoe hij anders niet was gekomen. Voor de beoordeling daarvan leent het vierde lid regels uit de consumentenregeling: artikel 6:193d lid 4 BW en de onderdelen a tot en met d van artikel 6:193e BW zijn van overeenkomstige toepassing. Daardoor wegen de omstandigheden waarin de uiting verschijnt en de ruimte die het gekozen medium biedt mee, en ligt bij een uitnodiging tot aankoop op voorhand vast welke gegevens in ieder geval onmisbaar zijn.
Een voorbeeld
Een groothandel adverteert een partij vloerdelen met een lage vierkantemeterprijs en de mededeling dat alles direct leverbaar is. In werkelijkheid geldt die prijs alleen bij afname van een volle vrachtwagen en ligt er nauwelijks iets in het magazijn. Aannemers bestellen op basis van die advertentie en zeggen bij hun vaste leverancier af. Die leverancier kan zich op dit artikel beroepen: de uiting zwijgt over een voorwaarde die voor de beslissing beslissend was.
Wat u ermee kunt
Onrechtmatig handelen levert op zichzelf nog geen geld op; daarvoor gelden de gewone eisen van de onrechtmatige daad, zoals toerekening en schade. Wel geeft dit hoofdstuk twee hulpmiddelen. De adverteerder die de inhoud van de uiting heeft bepaald, moet volgens artikel 6:195 BW zelf aantonen dat de feiten kloppen, en artikel 6:196 BW maakt het mogelijk de rechter te vragen de uiting te verbieden en een rechtzetting te laten publiceren. Juist dat laatste is vaak belangrijker dan schadevergoeding, omdat de schade van een verloren order zich moeilijk laat becijferen.
In de praktijk
Voor de ondernemer die zich benadeeld voelt, is het verstandig de uiting vast te leggen zoals die is verschenen en op te schrijven welke concrete gegevens onjuist of onvolledig zijn. Voor wie zelf adverteert, is de kern eenvoudig: elke feitelijke claim over prijs, voorraad, herkomst, garantie of keurmerk moet u kunnen onderbouwen, en wat de ontvanger nodig heeft om te beslissen, hoort er meteen zichtbaar bij te staan.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat kan in een collectieve actie worden beoordeeld?
Bij de beursintroductie van een internetonderneming stonden in het prospectus en in openbare uitlatingen onjuiste en onvolledige mededelingen. Volgens vaste rechtspraak moet bij de vraag of zo'n mededeling misleidend is in de zin van artikel 6:194 BW worden uitgegaan van de vermoedelijke verwachting van een gemiddeld geinformeerde, omzichtige en oplettende gewone belegger; dat een mededeling onjuist of onvolledig is, is op zichzelf niet genoeg, zij moet voor de beslissing van die maatman van materieel belang zijn. De Hoge Raad besliste verder dat de benadeelde niet hoeft te bewijzen dat hij de mededeling zelf heeft gelezen, omdat de beinvloeding ook indirect kan zijn verlopen, en dat als uitgangspunt mag gelden dat het condicio sine qua non-verband tussen de misleiding en de beslissing aanwezig is. Voor dit artikel telt het arrest omdat het zowel de maatstaf voor misleiding als de bewijspositie van de benadeelde vastlegt.
-
Misleiding vereist invloed op het economisch gedrag
Een loterijorganisatie maakte jarenlang reclame met grote prijzen die in werkelijkheid veel minder vaak vielen dan de uitingen suggereerden. De Hoge Raad besliste dat voor misleiding in de zin van artikel 6:194 (oud) BW nodig en tevens voldoende is dat de onjuiste of onvolledige informatie de maatman misleidt of kan misleiden en door haar misleidende karakter zijn economisch gedrag kan beinvloeden. Of de verzwegen informatie van materieel belang is, is een feitelijke waardering die aan de rechter die over de feiten oordeelt is voorbehouden. Voor dit artikel telt het arrest omdat het de maatstaf scherp formuleert en laat zien dat de drempel bij het economisch gedrag van de maatman ligt.
-
Vastgestelde misleiding levert nog geen causaal verband per afnemer op
In het vervolg op de loterijzaak vorderde een individuele deelnemer schadevergoeding wegens de eerder vastgestelde misleidende uitingen. De Hoge Raad besliste dat het eerdere arrest alleen de misleiding als zodanig betrof en geen vermoeden van causaal verband voor individuele afnemers meebracht, en dat er onvoldoende grond is om zo'n vermoeden aan te nemen voor iemand die op abonnementsbasis meespeelde. Het hof mocht daarom niet zonder nadere motivering uit de speelgeschiedenis afleiden dat deze deelnemer tot de misleide groep behoorde. Voor dit artikel telt de uitspraak omdat zij de grens markeert tussen het vaststellen van misleiding en het toerekenen van schade aan de afzonderlijke afnemer.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.