Boek 6 Artikel 39 (6:39 BW)

Als partijen een tijdstip voor de nakoming afspreken, is de vraag voor wie die termijn er is. Dit artikel geeft daarop een vermoeden: de termijn belet alleen dat de schuldeiser eerder nakoming vordert. Zij belet in beginsel niet dat de schuldenaar eerder presteert. Wie zijn factuur ruim voor de vervaldag betaalt, doet dus iets wat mag, en betaalt niet onverschuldigd.

Een vermoeden, geen ijzeren regel

Het gaat om een vermoeden, en dat betekent dat het weerlegd kan worden.

• Bij leveringen kan het uitmaken. Vroeg leveren kan de ander met opslag en risico opzadelen.

- Kijk naar de afspraak. Staat er dat er niet eerder mag worden geleverd, dan geldt dat.

Betaling vóór de vervaldag

Het tweede lid maakt uitdrukkelijk duidelijk dat vervroegd betalen niet als onverschuldigd geldt. U kunt het bedrag dus niet terugvorderen met het argument dat het nog niet verschuldigd was.

Een voorbeeld. Een afnemer heeft dertig dagen de tijd en betaalt na tien dagen, omdat hij zijn administratie afrondt. Hij bedenkt zich later omdat hij liever eerst de levering had afgewacht. Terugvorderen op de grond dat de betaling nog niet verschuldigd was, kan hij niet. Blijft de levering uit, dan rest hem de verkoper aan te manen en hem een redelijke termijn te geven, om daarna nakoming te vorderen of de overeenkomst te ontbinden en zijn geld terug te halen.

Wat de termijn niet regelt

Een afgesproken tijdstip zegt iets over de opeisbaarheid, maar niet automatisch over verzuim. Vaak geldt wel dat het overschrijden van een overeengekomen termijn tot verzuim leidt zonder aanmaning, maar dat hangt af van de aard van de termijn en van wat partijen zijn overeengekomen. Ga daar dus niet vanzelf van uit en lees na welke gevolgen aan de termijn zijn verbonden.

In de praktijk

Wilt u niet dat er eerder wordt geleverd of gepresteerd, schrijf dat dan op; het vermoeden werkt anders in het voordeel van de ander. Betaalt u zelf graag vroeg, houd er dan rekening mee dat u het geld kwijt bent en dat u het niet met een beroep op de termijn kunt terughalen.