Boek 6 Artikel 149 (6:149 BW)

Is een vordering overgedragen, dan zijn er twee partijen die belang hebben bij de vraag of de onderliggende overeenkomst blijft bestaan: de oorspronkelijke schuldeiser en de nieuwe. Dit artikel zorgt ervoor dat degene die de overeenkomst aantast, dat niet stilletjes bij één van hen doet. Wie vernietigt of ontbindt, moet de ander daarover zo snel mogelijk inlichten.

De twee richtingen

Het eerste lid gaat over de schuldenaar die vernietiging of ontbinding inroept tegenover zijn oorspronkelijke wederpartij, terwijl de vordering al bij een ander zit. Hij moet de nieuwe schuldeiser daarvan zo spoedig mogelijk op de hoogte stellen. Dat hoeft niet als de vernietiging of ontbinding aan die nieuwe schuldeiser toch niet kan worden tegengeworpen; dan raakt het hem immers niet.

Het tweede lid ziet op het omgekeerde geval. Is de termijn om vernietiging of ontbinding te vorderen verstreken, dan kan de schuldenaar de grond nog wel als verweer gebruiken wanneer hij wordt aangesproken. Dat verweer richt hij dan tot de nieuwe schuldeiser, en vervolgens moet hij de oorspronkelijke schuldeiser zo spoedig mogelijk laten weten dat hij dat heeft gedaan.

Waarom die mededeling telt

De oorspronkelijke schuldeiser heeft de vordering verkocht en staat in veel gevallen in voor het bestaan ervan. Blijkt de overeenkomst achteraf aangetast, dan raakt dat zijn verhouding met de koper. En de nieuwe schuldeiser moet weten of hij nog iets te vorderen heeft, voordat hij kosten maakt voor aanmaningen, beslagen of een procedure. Beiden moeten hun schade kunnen beperken, en dat kan alleen als zij het weten.

Wat als u niet meldt

De wet verbindt aan de mededelingsplicht geen sanctie waardoor de vernietiging of ontbinding ongedaan wordt. Wel geldt dat wie een wettelijke plicht verzaakt en daardoor een ander schade toebrengt, die schade kan moeten vergoeden. Blijft de nieuwe schuldeiser incassokosten maken voor een vordering die al ontbonden was, terwijl u dat had kunnen melden, dan is de kans reëel dat een deel van die kosten voor uw rekening komt.

Een voorbeeld

U koopt een tweedehands machine die niet blijkt te werken en ontbindt de koop bij de verkoper. Die heeft de factuur inmiddels doorverkocht aan een financieringsmaatschappij, die er niets van weet en beslag laat leggen. Had u de maatschappij meteen geïnformeerd, dan was die stap er waarschijnlijk niet gekomen. Een korte, aantoonbare mededeling aan beide partijen voorkomt hier het meeste gedoe.

In de praktijk

Roept u vernietiging of ontbinding in en weet u dat de vordering is overgedragen of dat er een pandrecht of vruchtgebruik op is gevestigd, stuur uw brief dan aan beide partijen en bewaar het verzendbewijs. Het derde lid verklaart dezelfde regels namelijk van overeenkomstige toepassing wanneer op de vordering met mededeling aan u een beperkt recht is gevestigd. Twijfelt u wie de vordering nu heeft, vraag dat dan schriftelijk na voordat u de brief verstuurt.