Boek 6 Artikel 180 (6:180 BW)

De risicoaansprakelijkheden voor gebrekkige zaken, opstallen en dieren knopen aan bij de bezitter. Maar bezit is vaak gedeeld: een huis van twee partners, een hond van een gezin, een machine van twee vennoten. Dit artikel regelt wat er dan geldt en wie aansprakelijk is wanneer een zaak is verkocht onder de voorwaarde dat pas bij volledige betaling de eigendom overgaat.

Medebezitters staan naast elkaar

Zijn er meerdere bezitters, dan zijn zij hoofdelijk aansprakelijk. Dat betekent dat de benadeelde ieder van hen voor de volledige schade kan aanspreken en niet hoeft uit te zoeken hoe hun onderlinge verhouding ligt. Hij hoeft dus niet iedereen tegelijk aan te schrijven en loopt geen risico als één van de bezitters onvindbaar of onvermogend is.

Onderling ligt het anders: wie meer betaalt dan zijn aandeel, kan het verschil bij de anderen halen. Hoe groot dat aandeel is, hangt af van hun onderlinge verhouding; bij gelijke aandelen in de zaak ligt een gelijke verdeling voor de hand.

Verkoop onder opschortende voorwaarde

Wordt een zaak overgedragen onder de opschortende voorwaarde dat de tegenprestatie wordt voldaan, dan rust de aansprakelijkheid vanaf het moment van die overdracht op de verkrijger. Dat is logisch: hij heeft de zaak onder zich, gebruikt haar en kan haar onderhouden, ook al is hij formeel nog geen eigenaar zolang hij niet volledig heeft betaald.

• Voor de verkoper betekent dit dat hij vanaf het moment van de overdracht niet aansprakelijk blijft voor wat er met de zaak gebeurt.

- Voor de koper betekent het dat hij vanaf die overdracht het risico draagt en dus ook vanaf dat moment verzekerd moet zijn.

Een voorbeeld

Twee mensen wonen samen en houden samen een hond, die een fietser omver loopt. De fietser kan één van beiden voor de hele schade aanspreken; die kan daarna bij de ander de helft opeisen. Koopt een bedrijf een machine op afbetaling waarbij de eigendom pas na de laatste termijn overgaat, en veroorzaakt een gebrek aan die machine schade bij een bezoeker, dan is de koper de aansprakelijke partij en niet de leverancier.

In de praktijk

Bent u benadeeld, kijk dan wie de zaak feitelijk onder zich heeft en wie er als eigenaar of bezitter bij betrokken zijn, en spreek hen samen aan. Deelt u het bezit van een dier of een pand, ga dan na of uw aansprakelijkheidsverzekering alle bezitters dekt. Koopt u onder eigendomsvoorbehoud, regel dan uw verzekering vanaf het moment van de overdracht, want vanaf dat moment ligt het risico bij u; dat moment valt niet altijd samen met de aflevering.