Heeft een zelfde gebeurtenis voor de benadeelde naast schade tevens voordeel opgeleverd, dan moet, voor zover dit redelijk is, dit voordeel bij de vaststelling van de te vergoeden schade in rekening worden gebracht.
Boek 6 Artikel 100 (6:100 BW)
Voordeel uit dezelfde gebeurtenis wordt verrekend
Wettekst
Toelichting
Schadevergoeding is bedoeld om de benadeelde in de positie te brengen waarin hij zonder de gebeurtenis zou hebben verkeerd, niet om hem beter te maken. Dit artikel zorgt daarvoor. Heeft dezelfde gebeurtenis naast schade ook een voordeel opgeleverd, dan wordt dat voordeel bij de vaststelling van de vergoeding in rekening gebracht. Er zit wel een rem op: dat gebeurt alleen voor zover het redelijk is.
De twee voorwaarden
Niet elke meevaller telt mee. Er moet aan twee eisen zijn voldaan.
- Dezelfde gebeurtenis. Het voordeel moet uit dezelfde gebeurtenis voortkomen als de schade. Een meevaller die er los van staat, blijft buiten beschouwing.
- Redelijkheid. De verrekening moet redelijk zijn. Daarbij telt onder meer waar het voordeel vandaan komt, of het slachtoffer ervoor betaald heeft en of verrekening de aansprakelijke ten onrechte zou bevoordelen.
Waarom de redelijkheidstoets zwaar weegt
Zonder die toets zou de aansprakelijke kunnen profiteren van de voorzorg van het slachtoffer. Wie zelf jarenlang premie betaalde voor een verzekering, heeft dat niet gedaan om de veroorzaker te ontlasten. Uitkeringen waarvoor het slachtoffer zelf de kosten droeg, worden daarom terughoudend verrekend. Voordelen die rechtstreeks in de plaats komen van de schadepost, zoals de opbrengst van een vervangen onderdeel of bespaarde kosten, worden juist wel meegenomen.
- Vaak wel verrekend. Uitgespaarde kosten, restwaarde van een gesloopte zaak, een vergoeding die precies dezelfde post dekt.
- Vaak niet zonder meer verrekend. Uitkeringen uit een verzekering die het slachtoffer zelf heeft gesloten en betaald, en giften die anderen uit medeleven doen.
Een voorbeeld
Een bestelbus wordt total loss gereden. De eigenaar krijgt de dagwaarde vergoed en verkoopt het wrak voor een klein bedrag. Die opbrengst is een voordeel uit dezelfde gebeurtenis en wordt van zijn schade afgetrokken; anders zou hij er beter van worden. Had hij daarnaast een eigen ongevallenverzekering waarvoor hij jarenlang premie betaalde, dan ligt verrekening van die uitkering veel minder voor de hand.
In de praktijk
Zet in uw schadeoverzicht ook de voordelen die met de gebeurtenis samenhangen; als u ze verzwijgt, komen ze in de discussie vanzelf boven en verzwakt dat uw hele claim. Geef er meteen bij aan waarom een bepaald voordeel volgens u niet verrekend hoort te worden, bijvoorbeeld omdat u er zelf voor betaalde. Bent u aangesproken, kijk dan of het gestelde nadeel niet gedeeltelijk is gecompenseerd door iets wat uit dezelfde gebeurtenis voortkwam.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Gezichtspunten voor verrekening van een verzekeringsuitkering met de schadevergoeding
Een werknemer raakte blijvend invalide door een bedrijfsongeval; de werkgever had een ongevallenverzekering gesloten die uitkeerde, en de vraag was of die uitkering in mindering moest komen op de te vergoeden schade. De Hoge Raad oordeelde dat de vraag of het redelijk is een bij de benadeelde opgekomen voordeel in rekening te brengen, verweven is met de waardering van de feitelijke omstandigheden, en gaf daarvoor gezichtspunten. Daarbij weegt onder meer mee of het om een sommenverzekering gaat, wie de premie heeft betaald en met welk oogmerk, en of tot het sluiten van de verzekering een verplichting jegens de benadeelde bestond. Het arrest is de vaste ingang voor voordeelsverrekening bij verzekeringsuitkeringen in letselschadezaken.
-
Wanneer wordt een voordeel van de schade afgetrokken?
In een geschil over schade door een verboden kartelafspraak speelde de vraag of doorberekende meerkosten als voordeel op de schadevergoeding in mindering moesten komen. De Hoge Raad oordeelde dat voor voordeelstoerekening op grond van artikel 6:100 BW allereerst vereist is dat tussen de normschending en het gestelde voordeel een condicio-sine-qua-non-verband bestaat, en dat verrekening daarnaast redelijk moet zijn met inachtneming van de in artikel 6:98 BW besloten maatstaf. Voor zover in eerdere uitspraken meer of andere eisen waren gesteld aan het vereiste van eenzelfde gebeurtenis, kwam de Hoge Raad daarvan uitdrukkelijk terug. Dit is de actuele maatstaf voor artikel 6:100 BW.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.