Boek 6 Artikel 224 (6:224 BW)

Artikel 6:224 BW regelt een klein maar praktisch punt: op welk moment is de overeenkomst gesloten wanneer de aanvaarding de aanbieder niet of niet op tijd heeft bereikt, terwijl die verklaring toch werking heeft. Het uitgangspunt in het vermogensrecht is dat een verklaring pas werkt als zij de ander bereikt. Artikel 3:37 BW maakt daarop een uitzondering voor gevallen waarin het niet-bereiken het gevolg is van een omstandigheid die voor rekening van de ontvanger komt. Dit artikel zegt wat dat betekent voor het tijdstip.

De regel

Werkt de aanvaarding ondanks de storing, dan wordt de overeenkomst geacht tot stand te zijn gekomen op het moment waarop de verklaring zonder die storing zou zijn ontvangen. Er wordt dus teruggerekend naar het normale verloop: wanneer zou het bericht zijn aangekomen als er niets was misgegaan. Dat kan een dag of enkele dagen eerder zijn dan het feitelijke moment van kennisneming.

Waarom het tijdstip uitmaakt

Het exacte moment is zelden een academische kwestie. Ervan hangt af of een aanvaarding nog binnen de geldigheidstermijn viel, vanaf wanneer lever- en betaaltermijnen uit de overeenkomst gaan lopen, en of een herroeping van de aanbieder nog effect had. Ook voor de vraag welk recht of welke tariefsverhoging geldt, kan de datum beslissend zijn.

Om welke storingen het gaat

Kenmerkend is dat de reden van het niet of te laat aankomen in de sfeer van de ontvanger ligt. Denk aan een adreswijziging die niet is doorgegeven, aan een brievenbus of postvak dat niet wordt geleegd, of aan een e-mailadres dat is opgeheven zonder dat de wederpartij dat kon weten. In zulke gevallen is het niet redelijk dat de verzender de gevolgen draagt van iets waar hij buiten stond en waarvan de oorzaak bij de ander ligt.

Een voorbeeld

Een klant stuurt zijn akkoord per aangetekende brief naar het bedrijfsadres dat in de offerte staat. Het bedrijf is verhuisd zonder dat door te geven, en de brief bereikt de directie pas een week later via een omweg. De aanvaarding heeft dan toch werking, en de overeenkomst geldt vanaf de dag waarop de brief bij een normale bezorging op het juiste adres zou zijn aangekomen. Het bedrijf kan zich er dus niet op beroepen dat de termijn inmiddels was verlopen.

In de praktijk

Bewaar bij belangrijke berichten het bewijs van verzending en van het adres waarnaar u stuurde; daarmee kunt u laten zien wanneer het bericht normaal gesproken zou zijn aangekomen. Voor bedrijven geldt het spiegelbeeld: houd contactgegevens actueel en zorg dat post en e-mail worden gelezen, want een storing in de eigen organisatie kan ertoe leiden dat een overeenkomst eerder geldt dan u dacht.