Boek 6 Artikel 245 (6:245 BW)

De regeling van de algemene voorwaarden geldt niet in het arbeidsrecht. Dit artikel sluit zowel de individuele arbeidsovereenkomst als de collectieve arbeidsovereenkomst uit. Een werknemer kan een beding in zijn contract of in het personeelsreglement dus niet aanvallen met de zwarte of grijze lijst.

Waarom deze uitzondering bestaat

Voor de werknemer bestaat al een eigen, uitgebreide beschermingsregeling met veel dwingend recht: over loon, opzegging, concurrentiebedingen, boetes en aansprakelijkheid. Die regeling houdt rekening met de bijzondere verhouding tussen werkgever en werknemer. Twee stelsels van bescherming naast elkaar zou tot onduidelijkheid leiden, dus koos de wetgever voor het arbeidsrechtelijke stelsel.

Wat de werknemer dan wél heeft

• Dwingend arbeidsrecht. Veel bedingen in een arbeidsovereenkomst zijn aan bijzondere eisen gebonden of zonder meer verboden; die regels staan in het boek over bijzondere overeenkomsten.
• Redelijkheid en billijkheid. Wat partijen tegenover elkaar mogen verlangen, wordt begrensd door artikel 6:248 BW, dat ook in de arbeidsverhouding werkt.

- Uitleg van het contract. Onduidelijke bedingen worden uitgelegd naar wat partijen over en weer mochten verwachten, waarbij de sterkere positie van de werkgever meeweegt.

Let op de afbakening

De uitzondering geldt voor de arbeidsovereenkomst zelf. Sluit dezelfde werknemer als privépersoon een contract met zijn werkgever over iets anders, bijvoorbeeld de koop van een leaseauto of een personeelslening, dan is dat geen arbeidsovereenkomst en gelden de gewone regels over algemene voorwaarden wel.

Ook een overeenkomst van opdracht met een zelfstandige valt niet onder deze uitzondering. Wie als zelfstandige werkt en een set standaardvoorwaarden voorgelegd krijgt, kan zich dus wel op deze afdeling beroepen, binnen de grenzen die artikel 6:235 BW stelt.

Een voorbeeld

In een personeelsreglement staat dat de werknemer bij schade aan het bedrijfsbusje altijd het eigen risico betaalt. Dat beding kan niet met de grijze lijst worden aangepakt. Wel gelden de arbeidsrechtelijke regels over aansprakelijkheid van de werknemer, die zulke afwentelingen aan strikte voorwaarden binden.

In de praktijk

Zoek bij een geschil over uw arbeidsvoorwaarden dus niet in deze afdeling, maar in het arbeidsrecht en in uw cao. Gaat het om een contract dat u naast uw dienstverband als particulier hebt gesloten, dan is deze afdeling juist wel uw ingang.