Artikel 6:193n BW: De bijdrage van de onderneming die immuniteit kreeg

Een onderneming die een kartel meldt en meewerkt aan het onderzoek, kan vrijwaring van boetes krijgen. Bij de onderlinge afrekening met haar mededaders zou zij zonder aanvullende regel naar rato van haar eigen aandeel moeten meebetalen aan de schade van alle gedupeerden van het kartel, dus ook aan die van de klanten en toeleveranciers van de anderen. Dit artikel voorkomt dat, door haar bijdrage af te toppen op de schade van haar eigen directe en indirecte afnemers en leveranciers.

De begrenzing

In de verhouding met de andere betrokken ondernemingen hoeft de ontvanger van immuniteit niet meer bij te dragen dan de vergoeding van de schade van zijn eigen directe en indirecte afnemers en leveranciers. Binnen die grens wordt bovendien gekeken naar de mate waarin de aan hem toe te rekenen omstandigheden aan de schade hebben bijgedragen. Zijn bijdrage is dus dubbel begrensd: door de kring van zijn eigen wederpartijen en door zijn aandeel.

Waarom de wet dit doet

Kartels zijn geheim en komen zelden zonder hulp van binnenuit aan het licht. De clementieregeling maakt melden aantrekkelijk. Zou de melder daarna via het onderlinge verhaal alsnog voor alles opdraaien, dan zou niemand meer melden en zouden gedupeerden nooit iets weten om te claimen. De beperking dient dus uiteindelijk ook het belang van benadeelden.

Wat het voor gedupeerden betekent

• Uw positie verandert niet automatisch. Tegenover u geldt de aansprakelijkheid zoals de wet die regelt; deze bepaling gaat over de afrekening tussen de ondernemingen onderling.
• Bent u afnemer of leverancier van de melder, dan blijft zij voor uw schade gewoon in beeld.

- Is bij de anderen niets te halen, dan kan de melder alsnog verder aangesproken worden; die uitzondering staat in artikel 6:193m BW.

Een voorbeeld

Drie leveranciers stemden prijzen af; één van hen meldt zich en krijgt immuniteit. Een afnemer van een van de andere twee haalt zijn volledige schade bij die andere onderneming. Wil die vervolgens bij de melder aankloppen, dan kan zij dat maar tot het bedrag van de schade van de eigen afnemers en leveranciers van de melder, en naar rato van diens aandeel in het ontstaan van de schade.

In de praktijk

Voor benadeelden is het belangrijkste dat immuniteit uw recht op vergoeding niet wegneemt; wel bepaalt zij bij wie u daarvoor moet zijn. Bent u afnemer of leverancier van de melder, dan kunt u haar rechtstreeks aanspreken. Hoort u niet tot die kring, dan wendt u zich eerst tot de andere betrokken ondernemingen en komt de melder pas in beeld als daar geen volledige vergoeding te halen is. Voor ondernemingen die deelnamen aan een inbreuk, laat dit artikel zien dat als eerste melden ook civielrechtelijk voordeel oplevert, en dat de administratie van eigen afnemers en leveranciers daarbij van belang wordt.