Boek 6 Artikel 155 (6:155 BW)

Een vordering kan de schuldeiser vrij overdragen, maar een schuld kunt u niet zomaar bij een ander neerleggen. Voor de schuldeiser maakt het immers alles uit wie er moet betalen. Dit artikel regelt daarom twee stappen: eerst een afspraak tussen de oude en de nieuwe schuldenaar, daarna toestemming van de schuldeiser nadat die van de overneming op de hoogte is gebracht.

De twee stappen

• De overneming zelf. Schuldenaar en derde spreken af dat de derde de schuld overneemt.
• Kennisgeving en toestemming. Partijen laten de schuldeiser weten wat zij zijn overeengekomen. Geeft hij daarna zijn toestemming, dan werkt de overgang ook tegenover hem en is de oude schuldenaar bevrijd.

Zonder die toestemming heeft de schuldoverneming geen werking tegenover de schuldeiser: hij kan zich tot zijn oorspronkelijke schuldenaar blijven wenden.

Waarom toestemming nodig is

De schuldeiser heeft zijn wederpartij uitgekozen op grond van wat hij van haar wist: haar inkomen, haar bedrijfsvoering, haar betalingsgedrag. De wet laat een schuld daarom pas tegenover hem overgaan als hij, na kennisgeving, zijn toestemming heeft gegeven.

Een voorbeeld

Twee partners hebben samen een lening. Bij het uit elkaar gaan spreken zij af dat één van hen de hele lening overneemt. Zolang de bank niet is ingelicht en niet heeft ingestemd, heeft die overneming geen werking tegenover de bank en kan zij de ander blijven aanspreken.

Let op het verschil met andere figuren

Schuldoverneming is niet hetzelfde als het overnemen van een hele contractspositie; daarvoor geldt artikel 6:159 BW, dat een akte en medewerking van de wederpartij eist. Het is ook iets anders dan naast de schuldenaar gaan staan: bij een borgtocht of een hoofdelijke medeschuld komt er een schuldenaar bij, terwijl bij schuldoverneming de oude schuldenaar juist verdwijnt.

In de praktijk

Schriftelijke vastlegging van de overneming en van de toestemming van de schuldeiser maakt het bewijs eenvoudiger. De overgang heeft ook gevolgen voor zekerheden en voorrechten; artikel 6:157 BW bepaalt wat er met pand, hypotheek, borgtocht en boetes gebeurt.