Boek 6 Artikel 169 (6:169 BW)

Aansprakelijkheid van ouders voor schade door hun kinderen

Voor schade aan een derde toegebracht door een als een doen te beschouwen gedraging van een kind dat nog niet de leeftijd van veertien jaren heeft bereikt en aan wie deze gedraging als een onrechtmatige daad zou kunnen worden toegerekend als zijn leeftijd daaraan niet in de weg zou staan, is degene die het ouderlijk gezag of de voogdij over het kind uitoefent, aansprakelijk.
Voor schade, aan een derde toegebracht door een fout van een kind dat de leeftijd van veertien jaren al wel maar die van zestien jaren nog niet heeft bereikt, is degene die het ouderlijk gezag of de voogdij over het kind uitoefent, aansprakelijk, tenzij hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging van het kind niet heeft belet.

Toelichting

Kinderen veroorzaken schade en hebben zelf geen vermogen. Dit artikel wijst aan wie dan wel aansprakelijk is: degene die het ouderlijk gezag of de voogdij uitoefent. De wet maakt daarbij onderscheid naar leeftijd. Tot veertien jaar is die aansprakelijkheid onvoorwaardelijk; tussen veertien en zestien kan de ouder zich vrijpleiten. Vanaf veertien jaar kan het kind daarnaast zelf aansprakelijk zijn; vanaf zestien jaar is dit artikel niet meer van toepassing en staat het kind er in beginsel zelf voor.

Kinderen tot veertien jaar

Gaat het om een handeling van een kind onder de veertien die als onrechtmatige daad zou gelden als de leeftijd niet in de weg stond, dan is de gezagsdrager aansprakelijk. Er is geen ontsnappingsmogelijkheid: ook de ouder die alles goed heeft geregeld en niets kon voorkomen, draait ervoor op.

Het moet wel gaan om een handeling die als een doen is te beschouwen. Zuiver nalaten van een jong kind valt er dus buiten.

Kinderen van veertien en vijftien

Voor deze leeftijdsgroep is de gezagsdrager ook aansprakelijk, tenzij hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging van het kind niet heeft belet. Of dat zo is, hangt af van de omstandigheden van het geval.

Een voorbeeld

Een kind van tien zet met een steen een kras over een geparkeerde auto. De eigenaar spreekt de ouders aan; die zijn zonder meer aansprakelijk. Doet een kind van vijftien hetzelfde, dan kunnen de ouders aanvoeren dat hun niet kan worden verweten dat zij dit niet hebben belet.

In de praktijk

Een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren dekt de schade die gezinsleden veroorzaken meestal mee; meld een voorval daar altijd en direct, ook bij twijfel. Bent u benadeeld, richt uw brief dan aan de gezagsdrager, met de datum, een beschrijving van het voorval en een onderbouwing van de schade. Vraag ook of er een verzekering is: dat versnelt de afwikkeling aanzienlijk.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Hypothetische maatstaf: zou de gedraging van een volwassene een toerekenbare onrechtmatige daad opleveren?

Hoge Raad · 2004-11-12 · ECLI:NL:HR:2004:AP1662

Bij een sneeuwballengevecht liet een kind jonger dan veertien jaar een ander kind achterover vallen, dat daardoor ernstig hersenletsel opliep; de ouder werd aangesproken. De Hoge Raad besliste dat bij de aansprakelijkheid van de ouder moet worden beoordeeld of de gedraging een toerekenbare onrechtmatige daad zou hebben opgeleverd wanneer zij door een volwassene was verricht, waarbij volledig van de jeugdige leeftijd wordt geabstraheerd. Dat maakt duidelijk dat de risicoaansprakelijkheid van de ouder niet afhangt van wat van een kind van die leeftijd kon worden verwacht.
Ouders van een veertien- of vijftienjarige zijn aansprakelijk tenzij hun geen verwijt treft; zij houden belang bij betwisting

Hoge Raad · 2017-04-21 · ECLI:NL:HR:2017:757

Een veertienjarige bracht een ander om het leven; de nabestaande sprak de ouders zowel in hun hoedanigheid van wettelijk vertegenwoordiger als persoonlijk aan. De Hoge Raad herhaalde dat de ouder van een kind dat wel veertien maar nog geen zestien jaar is, aansprakelijk is voor de door het kind aan een derde toegebrachte schade, tenzij hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging van het kind niet heeft belet, en oordeelde dat de ouders voldoende belang hebben bij het bestrijden van hun eigen aansprakelijkheid in hoger beroep. Het arrest maakt zichtbaar dat de aansprakelijkheid van lid 2 een zelfstandige, op een disculpatiemogelijkheid gebaseerde aansprakelijkheid van de ouder is.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst