Boek 6 Artikel 44 (6:44 BW)

Wie een geldschuld gedeeltelijk aflost, ziet zijn schuld vaak minder dalen dan hij verwacht. Dat komt door de volgorde die dit artikel voorschrijft. Een betaling strekt eerst in mindering op de kosten, dan op de rente die al is verschenen, en pas daarna op de hoofdsom en de lopende rente. Zolang er kosten en rente openstaan, komt u dus niet aan de hoofdsom toe.

Wat die volgorde betekent

Voor de schuldenaar betekent dit dat bij een langlopende achterstand een deelbetaling nauwelijks effect kan hebben op de hoofdsom.

De schuldeiser hoeft niet mee te werken aan een andere volgorde

• Weigeren mag. Wijst de schuldenaar een andere volgorde aan, dan mag de schuldeiser het aanbod weigeren zonder daardoor zelf in verzuim te komen.
• Volledige aflossing van alleen de hoofdsom hoeft hij niet te aanvaarden. Hij mag verlangen dat ook de verschenen en lopende rente en de kosten worden voldaan.

- Afspreken kan wel. Gaat de schuldeiser akkoord met een andere toerekening, dan geldt die afspraak.

Wat er onder kosten valt

Het gaat om kosten die op de vordering zelf betrekking hebben, zoals de kosten die zijn gemaakt om betaling te verkrijgen. Of die kosten verschuldigd zijn en tot welk bedrag, is een aparte vraag die de wet elders beantwoordt; dit artikel zegt alleen iets over de volgorde van afboeken.

Een voorbeeld. Iemand heeft een achterstand met daarbovenop rente en incassokosten en maakt een bedrag over met de boodschap dat het van de hoofdsom moet worden afgeboekt. Dat aanbod mag de schuldeiser weigeren, zonder daardoor zelf in verzuim te raken. Wat er geldt als hij het bedrag zonder commentaar op zijn rekening laat staan, regelt dit artikel niet uitdrukkelijk; dat hangt af van de omstandigheden. Een schuldeiser die de wettelijke volgorde wil aanhouden, kan dat direct na ontvangst schriftelijk laten weten; dan is voor beide partijen duidelijk hoe het bedrag is verwerkt. Bij verrekening zegt de wet wel met zoveel woorden hoe het zit: alleen een onverwijld protest ontneemt een afwijkende toerekening haar werking (artikel 6:137 lid 2 BW).

Wat dit betekent voor een betalingsregeling

Treft u een regeling, spreek dan uitdrukkelijk af hoe de termijnen worden toegerekend en of de rente tijdens de regeling doorloopt. Zonder die afspraak kan het gebeuren dat u maandenlang betaalt en aan het einde nog vrijwel de volledige hoofdsom openstaat. Vraag ook om een periodiek overzicht waaruit blijkt hoe elke betaling is verwerkt.

In de praktijk

Wilt u van een schuld af, betaal dan in één keer het totaal van hoofdsom, rente en kosten en vraag om een schriftelijke bevestiging van finale kwijting. Kunt u dat niet, maak dan een regeling met een duidelijke toerekening. Bent u schuldeiser, specificeer dan bij elke aanmaning welk deel hoofdsom, rente en kosten is; dat voorkomt discussie en maakt uw vordering controleerbaar.