Boek 6 Artikel 234 (6:234 BW)

Wie algemene voorwaarden gebruikt, moet de wederpartij een echte kans geven ze te lezen vóórdat zij zich bindt. Dit artikel maakt concreet wanneer aan die eis is voldaan, en wat er gebeurt als de voorwaarden pas later of helemaal niet opduiken: dan zijn de bedingen vernietigbaar op grond van artikel 6:233 BW.

De hoofdregel: voor of bij het sluiten overhandigen

De gebruiker voldoet aan zijn plicht als hij de voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij overhandigt. Een boekje bij de offerte, een bijlage bij het contract of een uitdraai die u meekrijgt: dat is genoeg. De wet noemt daarnaast het verstrekken van de voorwaarden op de wijze die artikel 6:230c BW voorziet.

Als overhandigen echt niet kan

Is overhandigen redelijkerwijs niet mogelijk, bijvoorbeeld bij grote hoeveelheden gelijksoortige transacties, dan moet de gebruiker vóór het sluiten laten weten dat de voorwaarden bij hem ter inzage liggen of zijn gedeponeerd bij een Kamer van Koophandel of bij de griffie van een gerecht, én dat hij ze op verzoek toestuurt. Die twee mededelingen horen bij elkaar; alleen een depotvermelding is niet genoeg.

Zijn de voorwaarden niet overhandigd, dan zijn de bedingen bovendien vernietigbaar als de gebruiker ze na een verzoek niet onverwijld en op eigen kosten toestuurt. Alleen als toezending redelijkerwijs niet van hem kan worden gevergd, geldt die toezendplicht niet.

De elektronische weg

De gebruiker mag de voorwaarden ook langs elektronische weg beschikbaar stellen, maar dan wel zo dat de wederpartij ze kan opslaan en dat ze voor haar toegankelijk zijn om er later kennis van te nemen. Een bestand dat u kunt downloaden en bewaren of een e-mailbijlage met de voorwaarden zijn manieren om dat te bereiken. Of een andere manier aan beide eisen voldoet, hangt ervan af of u de tekst zoals die gold bij het sluiten zelf kunt bewaren en later kunt raadplegen.

Kan zelfs dat niet, dan moet hij vóór het sluiten meedelen waar de voorwaarden elektronisch te vinden zijn en dat zij op verzoek worden toegestuurd. Ook hier geldt: stuurt hij ze na een verzoek niet onverwijld en op eigen kosten toe, dan zijn de bedingen vernietigbaar.

Papier blijft het uitgangspunt buiten internet

Komt de overeenkomst niet langs elektronische weg tot stand, dan mag de gebruiker de elektronische route alleen kiezen als u daar uitdrukkelijk mee instemt. Tekent u aan de keukentafel, dan kan de aannemer u dus niet zomaar naar zijn website verwijzen: hij moet de voorwaarden meegeven, tenzij u er zelf mee akkoord gaat dat het per e-mail gaat.

Een voorbeeld. Een particulier krijgt een opdrachtbevestiging waarin onderaan staat dat de voorwaarden zijn gedeponeerd bij een Kamer van Koophandel. Er wordt niet bij gezegd dat ze op verzoek worden toegestuurd, en meegestuurd zijn ze evenmin. Wordt later een beperking van aansprakelijkheid ingeroepen, dan kan de wederpartij dat beding vernietigen omdat zij geen redelijke kans op kennisname kreeg.

In de praktijk

Bewaar de e-mail of het document waarmee u de voorwaarden hebt ontvangen, met de datum. Hebt u niets gekregen, vraag de voorwaarden dan schriftelijk op en noteer wanneer u dat deed. Komt er niets, of komt het pas nadat u zich al had gebonden, dan hebt u een sterke grond om de bedingen te vernietigen, ook als de inhoud ervan op zichzelf niet schokkend is. Houd er wel rekening mee dat bepaalde partijen, zoals een rechtspersoon die zijn jaarrekening openbaar heeft gemaakt of een partij bij wie vijftig of meer personen werkzaam zijn, zich volgens artikel 6:235 BW niet op deze regeling kunnen beroepen.