Boek 6 Artikel 191 (6:191 BW)

Bij productaansprakelijkheid gelden twee klokken naast elkaar. De eerste loopt vanaf het moment dat u weet wat er mis is en wie de producent is; die vordering verjaart na drie jaar. De tweede loopt vanaf het moment dat de producent het product in het verkeer bracht en eindigt na tien jaar; dan vervalt het recht, ongeacht wat u wist.

De verjaring van drie jaar

De termijn begint op de dag na de dag waarop u bekend bent geworden met drie dingen tegelijk: de schade, het gebrek en de identiteit van de producent. Ook het moment waarop u die zaken had moeten kennen telt mee. Wie signalen negeert en pas jaren later gaat uitzoeken wie de fabrikant is, kan zich er dus niet op beroepen dat hij het niet wist.

Deze termijn kunt u stuiten, bijvoorbeeld met een duidelijke schriftelijke aanmaning waarin u ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt. Daarna begint een nieuwe termijn te lopen. Doe dat aangetekend of op een andere aantoonbare manier.

Het verval van tien jaar

De tweede termijn is harder. Tien jaar na de dag waarop de producent de schadeveroorzakende zaak in het verkeer bracht, vervalt het recht op schadevergoeding. Verval is geen verjaring: het is niet te stuiten en het loopt door ook als u van niets wist. Hetzelfde geldt voor het regres van een derde die mede aansprakelijk is en zijn betaling bij de producent wil halen.

• Bepalend is het in het verkeer brengen, niet de datum waarop u het product kocht.

- Bij letsel dat zich laat ontwikkelt kan de tienjaarstermijn hard aankomen; kijk dan naar de andere routes.

Andere routes blijven open

Is de termijn van deze afdeling verstreken, dan hoeft dat niet het einde te zijn. De gewone regels over onrechtmatige daad en uw rechten tegenover de verkoper uit de koopovereenkomst kennen eigen termijnen. Die kunnen langer of anders zijn. Onderzoek dat voordat u de zaak opgeeft.

Een voorbeeld

Iemand ontdekt na negen jaar dat een verwarmingstoestel een ontwerpgebrek heeft dat koolmonoxide veroorzaakt en dat zijn klachten daardoor komen. Vanaf het moment dat hij dit weet en de fabrikant kent, heeft hij drie jaar. Maar als het toestel elf jaar geleden in het verkeer is gebracht, is het recht op deze grond al vervallen en zal hij het via een andere grondslag moeten proberen.

In de praktijk

Noteer meteen de datum waarop u de schade en het gebrek ontdekte en de datum waarop u de producent achterhaalde; die momenten bepalen uw termijn. Zoek zo snel mogelijk uit wanneer het product in het verkeer kwam, bijvoorbeeld via het typeplaatje of de handleiding. Stel de producent schriftelijk aansprakelijk en wacht niet af totdat een onderzoek is afgerond: dat kan zomaar langer duren dan uw termijn.