Artikel 23.5 Ow: Het ontwerpbesluit eerst naar de Kamers

De inhoudelijke normen van het omgevingsrecht staan grotendeels in algemene maatregelen van bestuur. Dit artikel zorgt ervoor dat het parlement die besluiten vooraf ziet. Voor een besluit op grond van de in het eerste lid genoemde hoofdstukken geldt: het ontwerp gaat naar beide kamers der Staten-Generaal, en pas vier weken later mag de voordracht voor het besluit worden gedaan. Dat is de voorhangprocedure.

De wet verbindt aan die vier weken geen instemmingsrecht. De Kamers kunnen in die periode reageren, vragen stellen of het onderwerp agenderen, maar het eerste lid schrijft niet meer voor dan dat de voordracht niet eerder wordt gedaan.

Welke besluiten

Het eerste lid noemt een gesloten rij: de hoofdstukken 2, 3, 4 en 5, afdeling 13.6, de hoofdstukken 16, 17, 18, 19 en 20, en artikel 23.3 Ow. Daarin zit de kern van het stelsel: taken en bevoegdheden, omgevingswaarden en programma's, algemene regels over activiteiten, de omgevingsvergunning, procedures, handhaving en monitoring, plus de experimenteerbepaling. Een besluit op een grondslag die niet in dat rijtje staat, hoeft niet te worden voorgehangen.

Omgevingswaarden en projectcategorieen

Voor twee onderwerpen gaat het tweede lid verder. Bevat het ontwerp omgevingswaarden of een aanwijzing van categorieen projecten op grond van artikel 16.87a Ow, dan kan een van beide Kamers binnen die vier weken de wens te kennen geven dat die bij wet worden vastgesteld. Geeft een Kamer die wens te kennen, dan wordt zo spoedig mogelijk een daartoe strekkend wetsvoorstel ingediend. De beslissing verhuist dan van het besluit naar de formele wetgever.

Wanneer het niet hoeft

Het eerste en tweede lid blijven buiten toepassing als het ontwerp wijzigingen van ondergeschikte betekenis bevat die niet leiden tot andere of grotere nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving, of als het ontwerp alleen strekt tot uitvoering van internationaalrechtelijke verplichtingen. De betrokkenheid van het parlement vervalt dan niet helemaal: de minister die het aangaat geeft er kennis van aan beide Kamers.

Het vierde lid voegt daar een afzonderlijke mededeling aan toe. Van de inwerkingtreding van een voorgehangen besluit en van de publicatie van het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State en het nader rapport geeft de minister die het aangaat kennis aan beide Kamers.

In de praktijk

• Voor bedrijven en belangenorganisaties: de voorhang is een tweede moment van invloed, nu via de Kamers, nadat de inspraak van artikel 23.4 Ow is gesloten.
• Voor het bevoegd gezag: reken bij de planning van een wijziging op deze vier weken bovenop de gewone besluitvormingstijd.

De voorhang en de publieksparticipatie van artikel 23.4 Ow staan los van elkaar en hebben hun eigen uitzonderingen. Voor besluiten die onder deze voorhangprocedure vallen, geldt daarnaast de motiveringsplicht over de beginselen van artikel 23.6 Ow.