Artikel 18.6a Ow: Hoe ver reikt een toezichthouder?

Een aanwijzing als toezichthouder is in beginsel begrensd: naar gebied en naar onderwerp. Dit artikel bevat drie manieren om die grenzen bij te stellen, zodat het toezicht aansluit bij de praktijk waarin diensten voor meerdere bestuursorganen werken en sommige activiteiten over gemeentegrenzen heen lopen.

Bevoegd buiten het eigen werkgebied

De minister die het aangaat en gedeputeerde staten kunnen bepalen dat toezichthouders die bij een omgevingsdienst werken in aangewezen gevallen ook buiten het werkgebied van die dienst bevoegd zijn. Zo kan een toezichthouder een activiteit volgen die zich over het gebied van meerdere diensten uitstrekt, zonder dat het dossier bij de grens stopt.

Toezicht met uitsluiting van anderen

De minister die het aangaat kan daarnaast bepalen dat de toezichthouders die hij aanwijst het toezicht op de naleving uitoefenen met uitsluiting van andere toezichthouders. Dat voorkomt dubbel toezicht op dezelfde regels, en voor een onderneming betekent het dat er voor dat onderwerp een toezichthouder is en niet twee.

Lokale spoorwegen

Het derde lid regelt een eigen geval. Een toezichthouder die is aangewezen door de minister van Infrastructuur en Waterstaat houdt toezicht op de regels over beperkingengebiedactiviteiten bij een lokale spoorweg: de rijksregels op grond van artikel 4.3 Ow, de vergunningplicht van artikel 5.1, tweede lid, Ow en het verbod om in strijd met de voorschriften van die vergunning te handelen (artikel 5.5 Ow). Hij doet dat uit eigen beweging of op verzoek van gedeputeerde staten of van het dagelijks bestuur van een openbaar lichaam als bedoeld in de Wet personenvervoer 2000. Via het vierde lid blijven enkele leden van artikel 42 van de Wet lokaal spoor van toepassing, waaronder de mogelijkheid om de kosten van dat toezicht in rekening te brengen.

Wat niet verandert

Deze drie regelingen gaan over het bereik van een aanwijzing, niet over de inhoud van de bevoegdheden. Wat een toezichthouder mag doen, blijft bepaald door titel 5.2 Awb en door de beperkingen die het bestuursorgaan in het aanwijzingsbesluit heeft opgenomen. Een ruimer werkgebied levert dus geen zwaardere bevoegdheden op.

Een voorbeeld. Een aannemer wil een bouwkraan plaatsen naast een tramlijn en komt daarmee in het beperkingengebied van die lokale spoorweg. De beheerder van de lijn vraagt de rijkstoezichthouder om te controleren of aan de voorwaarden wordt voldaan. Die kan dat doen, ook zonder dat de provincie of de gemeente daar eerst iets over besluit.

In de praktijk

• Voor de ondernemer: kijk bij een controle niet alleen of iemand is aangewezen, maar ook of zijn bevoegdheid in dit gebied en voor dit onderwerp geldt.
• Voor de beheerder van een spoorweg: een verzoek om toezicht kunt u rechtstreeks bij de rijkstoezichthouder neerleggen.

De aanwijzing zelf gebeurt op grond van artikel 18.6 Ow; de bevoegdheid om een woning te betreden vraagt een aparte toekenning (artikel 18.7 Ow). Voor overtredingen rond het spoor kan de minister van Infrastructuur en Waterstaat een bestuurlijke boete opleggen (artikel 18.15 Ow).