Artikel 17.5 Ow: De Commissie voor de milieueffectrapportage

De Omgevingswet stelt zelf één adviesorgaan in: de Commissie voor de milieueffectrapportage. Haar taak is in de wet nauw omschreven. Zij brengt het advies uit dat artikel 16.39 Ow voorschrijft bij een milieueffectrapport voor een plan of programma, en het advies van artikel 16.47 Ow bij een milieueffectrapport voor een project.

Een milieueffectrapport, kortweg MER, is het onderzoek naar de gevolgen voor de leefomgeving dat bij bepaalde plannen en projecten moet worden gemaakt. Wie zo'n plan of project voorbereidt, krijgt dit orgaan dus in de procedure. Wat de commissie precies beoordeelt en op welk moment, staat niet hier maar in de genoemde artikelen in hoofdstuk 16.

Alleen wie er niet bij betrokken is

Het tweede lid stelt een harde eis aan de personen die het advies maken. Wie rechtstreeks betrokken is, zal zijn of is geweest bij het plan of programma (artikel 16.34 Ow), bij het besluit voor het project (artikel 16.43 Ow) of bij de voorgenomen activiteit en de alternatieven die daarvoor in beschouwing moeten worden genomen, mag aan dat advies niet meewerken.

Die eis geldt per dossier en niet voor de commissie als geheel. Iemand die in het ene dossier als opsteller van het rapport betrokken was, kan in een ander dossier wel adviseren. Het gaat erom dat niemand zijn eigen werk beoordeelt.

Nadere regels staan niet in de wet

Over de commissie worden bij algemene maatregel van bestuur nadere regels gesteld. Anders dan bij artikel 17.3 Ow is dat hier geen bevoegdheid maar een opdracht: de wet gaat ervan uit dat die regels er zijn. Wie de inrichting van de commissie wil kennen, moet dus een niveau lager kijken dan de wet.

Twee afwijkingen van de Kaderwet

Op grond van artikel 17.2 Ow gelden voor rijksadviesorganen enkele artikelen van de Kaderwet adviescolleges mee. Voor deze commissie zijn daarvan de artikelen 15, vijfde lid, en 20 uitgezonderd. Daarmee houdt de commissie ruimte om zelf haar secretaris aan te stellen en om een advies te laten uitbrengen door een groep uit haar midden, in plaats van door een meerderheid van al haar leden.

Een voorbeeld. Een ondernemer wil een bedrijf uitbreiden waarvoor een project-MER nodig is en laat het rapport door een ingenieursbureau maken. In de procedure adviseert de commissie over dat rapport. De medewerker van het bureau die eraan heeft meegeschreven, kan geen deel uitmaken van de groep die het advies opstelt; dat zou op het tweede lid afstuiten.

In de praktijk

• Voor de initiatiefnemer: kijk in artikel 16.39 Ow of artikel 16.47 Ow of advies van de commissie verplicht is en houd rekening met de tijd die dat in de procedure kost.
• Voor een deskundige: wie aan een rapport of aan het plan of besluit zelf heeft meegewerkt, is in dat dossier uitgesloten van de advisering.

De benoeming van voorzitter en leden loopt via artikel 17.2 Ow. Dat de commissie voor haar adviezen een vergoeding in rekening kan brengen, is apart geregeld in artikel 13.7 Ow. Andere rijksadviesorganen dan deze commissie bestaan alleen als zij bij algemene maatregel van bestuur zijn ingesteld (artikel 17.6 Ow).