Artikel 16.134 Ow: Pachtcontract wijzigen na herverkaveling

Soms blijft de pachtverhouding tussen verpachter en pachter na de herverkaveling bestaan, maar past het oude contract niet meer bij de grond die de pachter nu gebruikt. Voor die situatie geeft dit artikel een route: de grondkamer verzoekt partijen om binnen vier weken zelf een nieuwe overeenkomst ter goedkeuring of registratie in te zenden.

De grondkamer doet dat verzoek zo spoedig mogelijk na de mededeling van gedeputeerde staten over de pachtverhoudingen (artikel 16.130 Ow). Laat de herverkaveling een pachtovereenkomst ongemoeid, dan hoeft er niets te gebeuren; het artikel ziet alleen op contracten die door de ruiling niet meer kloppen.

Eerst partijen zelf

De wet geeft verpachter en pachter dus eerst de kans het samen te regelen. Wat zij afspreken gaat daarna naar de grondkamer, die de overeenkomst goedkeurt of registreert. Vier weken is kort voor een onderhandeling over prijs, oppervlakte en perceelsbeschrijving, dus is het verstandig het gesprek niet uit te stellen tot het verzoek op de mat ligt.

Dezelfde einddatum als het oude contract

De nieuwe overeenkomst eindigt op hetzelfde tijdstip als waarop de overeenkomst die zij vervangt zou zijn geëindigd. De herverkaveling verlengt of verkort de pacht dus niet. Gold het oude contract voor de wettelijke duur, dan tekent de grondkamer, voor zover van toepassing, op de nieuwe overeenkomst aan dat deze voor verlenging vatbaar is. De pachter houdt daarmee de positie die hij had.

Gebeurt er niets, dan doet de grondkamer het

Is binnen die vier weken geen overeenkomst ter goedkeuring of registratie aangeboden, dan maakt de grondkamer zelf een akte in drievoud op met een gewijzigde of nieuwe pachtovereenkomst, waarin de gevolgen van de herverkaveling zijn verwerkt. Op die akte zijn artikel 16.132, tweede lid, Ow en artikel 16.133 Ow van overeenkomstige toepassing: de exemplaren worden verzonden, en tegen de akte staat beroep open bij de Centrale Grondkamer.

Een akkerbouwer pacht acht hectare van dezelfde eigenaar als voor de herverkaveling, maar krijgt daarvoor nu twee andere percelen toegedeeld. Over de pachtprijs zijn partijen het eens, over de beschrijving van de percelen niet, en de vier weken verstrijken. De grondkamer maakt dan de akte op met de nieuwe percelen erin, met dezelfde einddatum als het oude contract.

In de praktijk

• Voor de pachter: begin het overleg zodra de mededeling over de pachtverhoudingen binnen is, want daarna gaat de klok van vier weken lopen.
• Voor de verpachter: leg in de nieuwe overeenkomst alleen de gevolgen van de ruiling vast; andere wensen horen in een los traject.

Het artikel hangt samen met artikel 16.130 Ow over de mededeling van gedeputeerde staten en met artikel 16.135 Ow, dat bepaalt dat pacht die op deze manier tot stand komt ingaat op het moment waarop de herverkavelingsakte wordt ingeschreven.