Artikel 16.133 Ow: Beroep tegen de akte van de grondkamer

Legt de grondkamer bij een herverkaveling zelf een pachtverhouding vast in een akte, dan is het opmaken en ondertekenen van die akte een beschikking. Daarmee staat vast dat het om een besluit van een bestuursorgaan gaat en niet om een onderhandse afspraak tussen verpachter en pachter: er is een beslissing waartegen een rechtsmiddel openstaat.

Dat is van belang omdat de grondkamer de inhoud van zo'n akte zelf bepaalt. Verpachter en pachter zijn er niet samen uitgekomen, of de nieuwe situatie in het blok dwong tot een regeling. Wie het niet eens is met wat er in de akte terecht is gekomen, moet dat kunnen laten toetsen. Zonder dit artikel zou de akte een voldongen feit zijn.

Beroep bij de Centrale Grondkamer

Het beroep gaat niet naar de bestuursrechter maar naar de Centrale Grondkamer, het hogere orgaan binnen het pachtstelsel. Alleen partijen bij de akte kunnen dit beroep instellen; een buurman of een andere belanghebbende kan dat niet. Dat past bij het karakter van de akte: die regelt de verhouding tussen een verpachter en een pachter en niet de inrichting van het gebied.

Vier weken, geteld vanaf de verzending

De beroepstermijn is vier weken en begint op de dag na die waarop de exemplaren van de akte zijn verzonden, bedoeld in artikel 16.132 Ow. Dat wijkt af van de hoofdregel van de Algemene wet bestuursrecht: daar is de termijn zes weken (artikel 6:7 Awb) en gaat die lopen na de bekendmaking van het besluit (artikel 6:8 Awb). Reken hier dus met de verzenddatum van het stuk en niet met de dag waarop het in de bus viel.

Wat de Centrale Grondkamer wel en niet kan veranderen

De Centrale Grondkamer kan de akte bij haar beslissing wijzigen. Eén deel blijft buiten haar bereik: bepalingen die voortvloeien uit de pachtverhouding zoals die door het ruilbesluit is komen vast te staan. Over het ruilbesluit zelf is immers al beslist (artikel 12.22 Ow). Het beroep gaat over de uitwerking daarvan in de akte, niet over de vraag wie met wie in een pachtverhouding zit.

Een melkveehouder pacht twintig hectare van een eigenaar in het blok. Na de herverkaveling ligt dat areaal op een andere plek en komen partijen niet tot een nieuw contract, waarna de grondkamer de akte opmaakt. In de akte staat een bepaling over het onderhoud van een sloot waarmee hij het niet eens is. Hij stuurt binnen vier weken na de verzenddatum een beroepschrift naar de Centrale Grondkamer, die alleen dat onderdeel aanpast.

In de praktijk

• Voor de pachter: bewaar de begeleidende brief bij de akte, want de verzenddatum daarop bepaalt wanneer de termijn afloopt.
• Voor de verpachter: loop de akte na op de punten die niet rechtstreeks uit het ruilbesluit volgen, want juist daar heeft een beroep kans.

Dit artikel sluit aan op artikel 16.132 Ow, dat de akte van de grondkamer en de verzending van de exemplaren regelt, en werkt door bij artikel 16.134 Ow: maakt de grondkamer daar een akte op omdat partijen geen nieuwe overeenkomst hebben aangeboden, dan geldt dezelfde beroepsgang.