Artikel 16.114 Ow: Waar kun je de uitspraak inzien?

Heeft de rechtbank beslist op een verzoek om een onteigeningsbeschikking te bekrachtigen, dan moet het bestuursorgaan twee stukken openbaar ter inzage leggen: die uitspraak zelf en de beschikking waarover zij gaat. Het verzoek waar het om gaat, is dat van artikel 16.93 Ow.

Niet de rechtbank maar het bestuursorgaan is daarvoor verantwoordelijk. Dat is logisch: het bestuursorgaan heeft de onteigeningsbeschikking genomen en kent de kring van mensen en bedrijven die erdoor worden geraakt.

Ten minste zes weken

Het tweede lid geeft een ondergrens: de stukken liggen minimaal zes weken ter inzage. Langer mag. Een kortere periode is in strijd met de wet, ook als het om een beschikking gaat die maar een of twee percelen betreft.

De termijn voor hoger beroep loopt los

De terinzagelegging is bedoeld om de uitspraak kenbaar te maken; zij bepaalt niet hoelang er nog hoger beroep kan worden ingesteld. Die termijn volgt uit het bestuursprocesrecht, omdat artikel 16.117 Ow afdeling 6.2 Awb van toepassing verklaart; de hoofdregel daar is een termijn van zes weken (artikel 6:7 Awb). Wie wacht tot de stukken ter inzage liggen, kan dus te laat zijn.

Waarom beide stukken samen

De uitspraak alleen is voor een buitenstaander moeilijk te plaatsen. Door de beschikking erbij te leggen wordt zichtbaar welke onroerende zaken zijn aangewezen, wie als rechthebbende is aangemerkt en wat de rechtbank daarvan vond.

Welk bestuursorgaan

De plicht rust op het bestuursorgaan dat de onteigeningsbeschikking heeft genomen; welk orgaan dat is, volgt uit artikel 11.4 Ow. Dat orgaan heeft ook het verzoek tot bekrachtiging bij de rechtbank ingediend en beschikt over het dossier en de adressen van de betrokkenen.

Wat er na de uitspraak gebeurt

De uitspraak is geen eindpunt van de onteigening maar een voorwaarde daarvoor. Blijft de bekrachtiging in stand, dan kan de eigendom worden overgedragen langs de weg van de onteigeningsakte (de artikelen 11.15 Ow en 11.16 Ow). De schadeloosstelling wordt in een eigen procedure vastgesteld (artikel 11.14 Ow). De terinzagelegging maakt dus vooral kenbaar waar het project juridisch staat.

Een voorbeeld. Een tuinder heeft grond naast een perceel dat de gemeente wil onteigenen voor een nieuwe ontsluitingsweg. Hij was zelf geen partij in de procedure bij de rechtbank. Via de terinzagelegging kan hij lezen of de beschikking is bekrachtigd en welke stroken precies zijn aangewezen, zodat hij weet waar hij aan toe is met zijn eigen bedrijfsvoering.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende: ga voor de beroepstermijn uit van de uitspraak zelf, niet van de dag waarop de stukken ter inzage komen.
• Voor het bestuursorgaan: leg uitspraak en beschikking gelijktijdig ter inzage en leg vast wanneer de periode begint en eindigt.

Vooraf moet het bestuursorgaan de uitspraak nog bekendmaken en van de terinzagelegging kennisgeven; dat regelt artikel 16.115 Ow. Het hoger beroep tegen de uitspraak staat in artikel 16.117 Ow.