Artikel 16.110 Ow: Wie betaalt het griffierecht, en hoeveel?

Voor de bekrachtigingsprocedure is griffierecht verschuldigd, en dat komt voor rekening van het bestuursorgaan dat om bekrachtiging heeft gevraagd. Het recht wordt niet vooraf geheven maar bij de uitspraak.

Dat heeft een praktisch gevolg: betaling van griffierecht is hier geen voorwaarde om het verzoek te kunnen behandelen. In gewone beroepszaken kan een beroep niet-ontvankelijk zijn als het griffierecht niet tijdig is betaald (artikel 8:41 Awb); in deze procedure kan dat niet, omdat de heffing pas in de uitspraak staat.

Hoe het bedrag wordt bepaald

Het griffierecht bestaat uit twee delen. Het eerste is het tarief dat de Awb hanteert voor andere indieners dan natuurlijke personen (artikel 8:41 Awb). Daarbovenop komt per bedenkingengeschrift het tarief dat voor natuurlijke personen geldt. Hoe meer belanghebbenden bedenkingen inbrengen, hoe hoger het griffierecht dus uitvalt. De wet noemt zelf geen bedragen maar verwijst naar de tarieven van de Awb, zodat het griffierecht meebeweegt met wijzigingen daarin.

Per geschrift, niet per bezwaar

Het gaat om het aantal geschriften waarin bedenkingen zijn ingebracht, niet om het aantal punten dat daarin aan de orde wordt gesteld. Eén belanghebbende die in één brief vijf bezwaren noemt, levert één keer het opslagbedrag op; vijf belanghebbenden die elk een eigen brief sturen, vijf keer. Of de bedenkingen uiteindelijk slagen, maakt voor de hoogte van het griffierecht niet uit.

Wat belanghebbenden betalen

Dit artikel legt het griffierecht alleen bij het bestuursorgaan. Voor het inbrengen van bedenkingen is in deze paragraaf geen griffierecht van de belanghebbende voorzien. Dat past bij de opzet van de procedure: het bestuursorgaan begint de zaak en de belanghebbende reageert daarbinnen. Voor een hoger beroep geldt een eigen regeling (artikel 16.119 Ow), en voor een verzoek om herziening van een uitspraak eveneens (artikel 16.116 Ow).

Een voorbeeld. Een waterschap vraagt bekrachtiging van een beschikking voor drie percelen. Twee eigenaren en een pachter brengen ieder een eigen geschrift met bedenkingen in. Bij de uitspraak heft de rechtbank van het waterschap het tarief voor niet-natuurlijke personen, verhoogd met drie keer het tarief dat voor natuurlijke personen geldt. De bedragen zelf staan in de Awb en worden periodiek aangepast.

In de praktijk

• Voor het bestuursorgaan: neem het griffierecht mee in de kostenraming van de onteigening en houd er rekening mee dat het meebeweegt met het aantal bedenkingengeschriften.
• Voor de belanghebbende: u hoeft voor het inbrengen van bedenkingen geen griffierecht te betalen; dat mag geen reden zijn om af te zien van een reactie.

Dat het griffierecht geen ontvankelijkheidsvraag is, werkt door in artikel 16.103 Ow. De kostenvergoeding die de uitspraak voor belanghebbenden inhoudt, staat in artikel 16.111 Ow en artikel 16.112 Ow.