Artikel 16.89 Ow: De rechtbank wijzigt het ruilbesluit zelf

In het gewone bestuursrecht vernietigt de rechter een besluit en krijgt het bestuursorgaan het terug. Bij een ruilbesluit en een besluit geldelijke regelingen werkt dat niet goed: een herverkaveling is een sluitend geheel waarin elke kavel en elke verrekening met de andere samenhangt. Daarom beslist de rechtbank hier zelf over de wijze waarop het besluit wordt gewijzigd.

Dat kan niet buiten de anderen om. Voordat de rechtbank beslist, moeten zijn opgeroepen: de verzoeker, gedeputeerde staten, en de belanghebbenden voor wie het besluit wordt gewijzigd als het beroep gegrond is. Dat is precies de kring die gedeputeerde staten op grond van artikel 16.88 Ow aan de griffier moeten doorgeven. De oproeping gaat uit van de rechtbank; wie wordt opgeroepen, hoeft zelf geen beroep te hebben ingesteld om in de procedure te worden betrokken.

Waarom derden erbij moeten

Krijgt de verzoeker een kavel toegedeeld die hij wil, dan raakt een ander die kavel kwijt. Wie door de uitkomst wordt geraakt, moet daarom zijn standpunt kunnen geven voordat de rechtbank de wijziging bepaalt. Zo wordt voorkomen dat een verdeling wordt vastgesteld waarover een deel van de betrokkenen niet is gehoord.

Verschijnen bij gemachtigde

Belanghebbenden en gedeputeerde staten kunnen bij gemachtigde verschijnen. Niemand hoeft dus persoonlijk te komen. Dat is praktisch in een procedure waarin tientallen eigenaren kunnen zijn opgeroepen. Verschijnen is wel van belang: wie zich niet laat zien, laat de wijziging over aan de anderen en verliest bovendien de mogelijkheid om later in cassatie te gaan (artikel 16.90 Ow).

Grond en geld in een behandeling

Het tweede lid bepaalt dat beroepen tegen het ruilbesluit en tegen het besluit geldelijke regelingen gezamenlijk worden behandeld. De toedeling van grond en de financiele verrekening daarvan zijn twee kanten van dezelfde zaak: verandert de toedeling, dan verandert de verrekening mee. Door de gezamenlijke behandeling beslist een rechter over beide en kunnen de uitkomsten niet uiteenlopen.

Een voorbeeld. Twee akkerbouwers komen in beroep tegen hetzelfde ruilbesluit; de een wil een perceel aan de doorgaande weg, de ander heeft dat perceel toegedeeld gekregen. Beiden worden opgeroepen, net als gedeputeerde staten. De rechtbank behandelt hun beroepen tegen het besluit geldelijke regelingen tegelijk en bepaalt vervolgens hoe de toedeling en de verrekening worden gewijzigd.

In de praktijk

• Voor de opgeroepen belanghebbende: een oproeping betekent dat uw toedeling kan veranderen; verschijn zelf of stuur een gemachtigde.
• Voor de verzoeker: werk uit welke wijziging u precies wilt, want de rechtbank bepaalt de wijziging en stuurt de zaak niet terug naar gedeputeerde staten.

Hoe het beroep wordt ingesteld, staat in artikel 16.88 Ow. Dat de beschikking van de rechtbank in beginsel het eindpunt is en dat gedeputeerde staten het besluit daarna aanpassen, volgt uit artikel 16.90 Ow.