Artikel 16.87b Ow: Korte motivering in hoger beroep

Een uitspraak van de bestuursrechter moet de gronden van de beslissing vermelden; dat staat in artikel 8:77 Awb. Die motiveringsplicht laat partijen zien waarom zij gelijk of ongelijk hebben gekregen en maakt de uitspraak navolgbaar voor het bestuursorgaan dat er verder mee moet. Dit artikel staat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State toe die motivering in bepaalde woningbouwzaken te beperken.

De bevoegdheid werkt per beroepsgrond. Is de Afdeling van oordeel dat een grond niet tot vernietiging van het bestreden besluit of van een gedeelte daarvan kan leiden, dan kan zij bij de vermelding van de gronden van haar beslissing met dat oordeel volstaan. Zij hoeft dan niet uit te schrijven waarom de grond inhoudelijk niet opgaat.

Elke grond wordt dus nog wel beoordeeld. Wat wegvalt is niet het oordeel maar de uitwerking ervan: de uitspraak vermeldt dat de grond niet tot vernietiging kan leiden en laat de verdere argumentatie weg. Voor de partij die de grond aanvoerde betekent dat minder inzicht in de afweging; tegenover dat nadeel staat dat de uitspraak eerder gereed is en het project niet langer in onzekerheid blijft.

Alleen in hoger beroep

De tekst stelt twee grenzen. De eerste: het moet om hoger beroep gaan. In een zaak die de Afdeling in eerste en enige aanleg behandelt, geldt de bevoegdheid niet. De tweede: het moet gaan om een beroep tegen een beslissing op een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit of voor een omgevingsplanactiviteit die uit een bouwactiviteit bestaat, voor een woningbouwproject van ten minste een woning.

Wat wel gemotiveerd blijft

De beperking geldt alleen voor gronden die het besluit niet kunnen raken. Kan een grond wel tot vernietiging leiden, dan geldt de gewone motiveringsplicht onverkort. De uitspraak laat dus nog steeds zien waarop de beslissing rust; wat korter wordt, is de weerlegging van wat hoe dan ook niet tot een andere uitkomst leidt.

Een voorbeeld. Een omwonende gaat in hoger beroep tegen een uitspraak over de vergunning voor veertig woningen en voert zes gronden aan. Drie daarvan kunnen niet tot vernietiging leiden, bijvoorbeeld omdat zij een ander besluit betreffen. De Afdeling kan die drie in een overweging afdoen en haar motivering richten op de gronden die het besluit wel kunnen raken.

In de praktijk

• Voor de appellant: beperk het hoger beroep tot gronden die het besluit kunnen raken; een korte afdoening levert geen aanknopingspunt voor vervolgstappen.
• Voor de initiatiefnemer: een korte overweging betekent niet dat de grond onbesproken bleef; de Afdeling heeft hem beoordeeld en niet beslissend bevonden.

Deze bepaling hoort bij artikel 16.86a Ow, dat een tweede zitting in dezelfde categorie zaken overbodig kan maken, en bij artikel 16.83a Ow over rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter.