Artikel 16.53c Ow: Wanneer is een passende beoordeling nodig?

Gaat het om een plan of een project waarop artikel 6, derde lid, van de habitatrichtlijn ziet, dan moet er een passende beoordeling van de gevolgen voor het Natura 2000-gebied komen. Wie die moet maken, hangt af van het soort besluit: bij een plan is dat het bestuursorgaan dat het plan vaststelt, bij een omgevingsvergunning de aanvrager zelf, en bij een projectbesluit het bevoegd gezag.

De beoordeling is het feitelijke fundament onder het besluit. Zonder onderzoek naar de gevolgen voor de beschermde natuurwaarden kan het bevoegd gezag niet vaststellen of het plan of project daar significante gevolgen voor heeft, en dus ook niet of het mag doorgaan.

Wie het onderzoek betaalt

Dat de aanvrager van een omgevingsvergunning de beoordeling zelf maakt, is voor initiatiefnemers het belangrijkste punt van dit artikel. Het onderzoek hoort bij de aanvraag en komt voor rekening en risico van degene die de activiteit wil verrichten. Bij een plan of een projectbesluit ligt die last bij de overheid die het besluit neemt.

De twee gevallen waarin het niet hoeft

Het tweede lid stelt twee eisen die samen moeten worden gehaald. Er moet sprake zijn van een herhaling of voortzetting van een ander plan of project, of van een plan dat deel uitmaakt van een ander plan. En voor dat andere plan of project moet al een passende beoordeling zijn gemaakt, waarbij een nieuwe redelijkerwijs geen nieuwe gegevens en inzichten over de significante gevolgen kan opleveren. Is aan een van die twee voorwaarden niet voldaan, dan geldt de gewone regel van het eerste lid.

Niet hetzelfde als een milieueffectrapport

Een passende beoordeling is iets anders dan een milieueffectrapport. Het plan-MER (artikel 16.34 Ow en volgende) hoort bij plannen en programma's, het project-MER (artikel 16.43 Ow en volgende) bij aangewezen projecten en besluiten, en daarnaast bestaat de lichtere mer-beoordeling, die alleen de vraag beantwoordt of een MER nodig is. De passende beoordeling heeft een eigen maatstaf: de gevolgen voor het Natura 2000-gebied. In een concreet geval kunnen de onderzoeken samenlopen, maar ze vervangen elkaar niet.

Een loonbedrijf wil een werkplaats bouwen op achthonderd meter van een Natura 2000-gebied. Omdat de uitstoot het gebied kan bereiken, laat het bedrijf bij de aanvraag een passende beoordeling maken. Twee jaar eerder is op hetzelfde perceel al een vrijwel identieke uitbreiding beoordeeld. Of het bedrijf daarop kan terugvallen, hangt ervan af of een nieuwe beoordeling nog iets nieuws over de significante gevolgen kan opleveren.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: begin het onderzoek voordat je de aanvraag indient, en leg vast op welke gegevens en welk rekenjaar het rust.
• Voor de omgeving: vraag het onderzoek op zodra de aanvraag bekend is gemaakt, want de beoordeling is de kern van de latere motivering.

Dit artikel staat niet op zichzelf. De vergunningplicht voor een Natura 2000-activiteit volgt uit artikel 5.1 Ow, de maatstaf waaraan het bevoegd gezag de aanvraag toetst uit artikel 5.29 Ow, en bij compenserende maatregelen kan de beslistermijn worden opgeschort op grond van artikel 16.77a Ow.