Artikel 16.51 Ow: Kan het besluit op dit MER rusten?

Het bevoegd gezag mag een besluit over een project niet nemen wanneer het milieueffectrapport redelijkerwijs niet aan dat project ten grondslag kan worden gelegd. De eis gaat dus niet over de vorm van het rapport, maar over de vraag of het de beslissing kan dragen.

Daarmee is het rapport geen bijlage maar een voorwaarde. Een besluit dat rust op een rapport dat het project niet dekt, mist zijn onderbouwing, en dat is in een procedure over dat besluit een zelfstandig punt.

Wanneer een rapport niet meer kan dienen

Twee situaties komen het meest voor. Het rapport gaat over iets anders dan wat uiteindelijk wordt besloten, bijvoorbeeld omdat het project na de inspraak is gewijzigd. Of het rapport bevat zulke fouten, of is zo verouderd, dat de uitkomsten niets meer zeggen over de werkelijke gevolgen.

'Redelijkerwijs' houdt de lat op zijn plaats

Het woord 'redelijkerwijs' voorkomt dat elk gebrek fataal is. Een onvolkomenheid op een punt dat voor de beslissing niet uitmaakt, hoeft het besluit niet in de weg te staan. Het gaat om gebreken die raken aan de gevolgen waarover wordt besloten.

Twee verschillende verwijten

Dit artikel moet worden onderscheiden van de inhoudelijke eisen aan het rapport. Die eisen volgen uit de regels op grond van artikel 16.52 Ow, en een rapport dat daaraan niet voldoet leidt tot afwijzing van de aanvraag na een kans om aan te vullen. Hier gaat het om iets anders: of het rapport, hoe deugdelijk ook, past bij het project waarover wordt besloten.

Geen vaste houdbaarheid

Het tweede lid bepaalt dat artikel 16.5 Ow hier niet van toepassing is. Dat artikel gaat over de houdbaarheid van onderzoeksgegevens. Voor een milieueffectrapport geldt die regel dus niet: de leeftijd van het rapport is op zichzelf niet beslissend. Wat telt, is of het rapport nog bij het project past.

Een voorbeeld. Voor een vergunning voor een bedrijfsuitbreiding ligt een rapport van enkele jaren oud. De uitbreiding is op dezelfde plek en in dezelfde omvang gebleven en de gegevens over geluid en verkeer zijn nog actueel. Het rapport kan dan nog aan het besluit ten grondslag worden gelegd. Wordt de uitbreiding tussentijds verdubbeld, dan niet meer.

In de praktijk

• Voor het bevoegd gezag: motiveer bij een ouder of aangepast rapport uitdrukkelijk waarom het de beslissing nog kan dragen.
• Voor belanghebbenden: vergelijk wat is onderzocht met wat er uiteindelijk wordt besloten; een verschil op een punt dat de milieugevolgen raakt, is het aangrijpingspunt.

Hergebruik van een bestaand rapport is mogelijk op grond van artikel 16.48 Ow, maar ook dan geldt deze eis. Voldoet het rapport niet aan de inhoudelijke regels van artikel 16.52 Ow, dan loopt dat via de afwijzing van artikel 16.49, vijfde lid, Ow. Voor plannen en programma's staat dezelfde eis in artikel 16.41 Ow.