Artikel 16.50 Ow: Procedure bij een mer-plichtig besluit

Moet voor een besluit over een project een milieueffectrapport worden gemaakt, dan wordt dat besluit voorbereid met afdeling 3.4 Awb. Er komt dus een ontwerpbesluit ter inzage en iedereen kan daarover zienswijzen inbrengen voordat het besluit wordt genomen. De mer-plicht bepaalt hier dus niet alleen welk onderzoek nodig is, maar ook hoe de procedure eruitziet.

Die procedure staat in de Awb; de Omgevingswet verklaart haar hier alleen van toepassing. Het gevolg is wel ingrijpend: een besluit dat anders met een eenvoudiger procedure zou kunnen worden voorbereid, krijgt door de mer-plicht de openbare voorbereidingsprocedure met inspraak voor iedereen.

Welke besluiten

Het gaat om de besluiten die op grond van artikel 16.43, eerste lid, Ow zijn aangewezen en waarvoor werkelijk een rapport moet worden gemaakt. Bij een mer-beoordelingsplichtig besluit waarvoor uit de beoordeling volgt dat geen rapport nodig is, dwingt dit artikel niet tot afdeling 3.4 Awb; welke procedure dan geldt, volgt uit de regeling voor dat besluit zelf.

Wat afdeling 3.4 Awb inhoudt

De kern van die procedure staat in de Awb: het bevoegd gezag legt een ontwerpbesluit ter inzage, geeft daarvan kennis en geeft gelegenheid om zienswijzen in te brengen. Dat laatste is niet beperkt tot belanghebbenden; iedereen kan reageren. Omdat het besluit op deze manier is voorbereid, staat daartegen op grond van artikel 7:1 Awb geen bezwaar open maar rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter.

De aanvullingen uit de plan-mer gelden ook hier

Het tweede lid verklaart het tweede, derde en vierde lid van artikel 16.40 Ow van overeenkomstige toepassing. Praktisch betekent dat drie dingen. Een rapport dat in het besluit is opgenomen, moet daarin herkenbaar zijn. Een los rapport gaat mee ter inzage en wordt in de kennisgeving vermeld, en een zienswijze mag ook over het rapport gaan. En het besluit mag niet eerder worden genomen dan twee weken na het einde van de zienswijzetermijn.

Een voorbeeld. Een ondernemer vraagt een omgevingsvergunning voor een installatie waarvoor een milieueffectrapport nodig is. De gemeente legt het ontwerpbesluit samen met het rapport ter inzage. Een omwonende dient een zienswijze in over de verkeersgevolgen die in het rapport zijn berekend. De gemeente kan de vergunning daarna niet direct verlenen: er zitten nog twee weken tussen.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: reken op een langere doorlooptijd dan bij een gewone aanvraag en op een rapport dat af moet zijn vóór de terinzagelegging.
• Voor de omgeving: dit is het moment om op het rapport te reageren; daarna resteert de rechtsgang van de Awb.

Of het rapport het besluit ook kan dragen, is een aparte eis uit artikel 16.51 Ow. Wat er bij de aanvraag moet zitten, staat in artikel 16.49 Ow. Voor plannen en programma's geldt de parallelle regeling van artikel 16.40 Ow.