Artikel 15.47 Ow: Kosten van voor de procedure

Voordat een onteigening bij de rechtbank belandt, heeft een belanghebbende vaak al kosten gemaakt: een adviseur bij het overleg over een verkoop in overleg, en rechtsbijstand bij het naar voren brengen van een zienswijze over de onteigeningsbeschikking. Dit artikel regelt wanneer die kosten langs de schadeloosstellingsprocedure worden vergoed.

De voorwaarde is bijzonder: het artikel geldt juist voor de belanghebbende die bij de rechtbank geen bedenkingen tegen de onteigeningsbeschikking heeft ingebracht. Voor wie dat wel heeft gedaan, bestaat een eigen kostenregeling in hoofdstuk 16. Zonder dit artikel zou wie zich niet tegen de beschikking verzette, met zijn voorbereidingskosten blijven zitten.

Welke kosten eronder vallen

Het gaat om twee posten. Ten eerste de kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand of andere deskundige bijstand in verband met het overleg over de minnelijke verwerving, bedoeld in artikel 11.7 Ow. Ten tweede dezelfde soort bijstand bij het naar voren brengen van een zienswijze en de behartiging van de belangen van de belanghebbende bij de behandeling daarvan, in de voorbereiding van de onteigeningsbeschikking.

Beroepsmatig en door een derde

De tekst vraagt om bijstand die beroepsmatig door een derde is verleend. Eigen tijd, de inzet van eigen personeel of hulp van een bekende valt daar niet onder. Het gaat om de rekening van een advocaat, een rentmeester, een taxateur of een andere adviseur die dit werk beroepsmatig doet.

Redelijkerwijs gemaakt

De rechtbank veroordeelt de onteigenaar alleen in kosten die de belanghebbende redelijkerwijs heeft gemaakt. Daarin zitten twee vragen: was het redelijk om bijstand in te schakelen, en is de omvang van die bijstand redelijk. Een hoge rekening is dus niet zonder meer een vergoedbare rekening, en een rekening die geen verband houdt met het overleg of met de zienswijze valt buiten dit artikel.

Een voorbeeld. Een eigenaar laat zich bij het overleg over de verkoop van zijn perceel bijstaan door een rentmeester en dient via een advocaat een zienswijze in bij de voorbereiding van de onteigeningsbeschikking. Tegen de beschikking zelf brengt hij geen bedenkingen in; hij richt zich op het bedrag. In de schadeloosstellingsprocedure kan hij beide rekeningen opvoeren, voor zover de rechtbank ze redelijk vindt.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende: bewaar urenstaten en facturen uit de fase voor de procedure en splits ze per onderdeel; de vergoeding gaat per post.
• Voor de onteigenaar: houd er rekening mee dat ook de voorbereidingsfase een kostenpost is, ook wanneer de beschikking zonder bedenkingen in stand blijft.

De bedenkingen waar het artikel naar verwijst, staan in artikel 16.97 Ow; de kostenregeling voor wie wel bedenkingen inbrengt, in artikel 16.111 Ow en artikel 16.112 Ow. De kosten van de procedure zelf vallen onder artikel 15.46 Ow.