Artikel 12.24 Ow: Wat regelt het ruilbesluit over kavels?

Dit artikel somt op wat er in het tweede onderdeel van het ruilbesluit moet staan: de bepalingen over kavels en rechten. Dat is de inhoudelijke kern van de herverkaveling, en de opsomming is dwingend. Zes onderwerpen moeten erin terugkomen.

• De kavelindeling: hoe het gebied in nieuwe kavels wordt opgedeeld.
• De toewijzing van rechten op kavels aan de eigenaren: wie welk recht op welke kavel krijgt.
• De grenzen van het openbaar nut: de begrenzing van de eigendom van openbare wegen en waterstaatswerken, van gebieden en elementen en van de andere voorzieningen van openbaar nut die in het inrichtingsbesluit zijn opgenomen (artikel 12.8 Ow).
• De pachtverhoudingen: welke blijven, welke worden opgeheven en welke nieuw worden gevestigd, met vermelding van de duur en de verlengbaarheid van de pachtovereenkomst (artikel 12.28 Ow).
• De andere rechten: de regeling, opheffing of vestiging van beperkte rechten, het recht van huur en de lasten die op de zaken rusten (artikel 12.35 Ow).

- De ingebruikneming: per wanneer de nieuwe kavels daadwerkelijk kunnen worden gebruikt.

Alleen kavels binnen het blok

De toewijzing kan niet buiten het herverkavelingsblok reiken: alleen kavels binnen het blok kunnen worden toegewezen. Wie grond buiten het blok heeft, wordt dus niet via de herverkaveling bediend.

Eén uitzondering, en alleen met toestemming

Voor een beperkte groep onderwerpen mag het ruilbesluit wel over de grens van het blok heen kijken: grenswijzigingen, burenrechten en erfdienstbaarheden. Dat kan alleen met toestemming van de rechthebbenden op de betrokken zaken buiten het blok. Zonder die toestemming kan het niet; de inhoud van die rechten zelf komt uit Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek, dat hier dus niet wordt overgedaan maar wordt gebruikt.

De uitwerking staat lager

Over de bepalingen over kavels en rechten worden bij algemene maatregel van bestuur regels gesteld. Die regels bepalen ook mede hoe de schatting voor de geldelijke afrekening moet gebeuren (artikel 12.38 Ow). Wie wil weten welke eisen aan de uitwerking worden gesteld, moet dus niet in de wet maar in die uitvoeringsregels kijken.

Een voorbeeld. Twee buren hebben een scheve perceelgrens die dwars door een nieuw aan te leggen kavelsloot loopt; één van beide percelen ligt net buiten het blok. Met toestemming van die buurman kan het ruilbesluit de grens rechttrekken en een erfdienstbaarheid voor de afwatering vestigen. Weigert hij, dan moet de indeling binnen het blok een andere oplossing vinden.

In de praktijk

• Voor de eigenaar: let bij het ontwerp vooral op het tijdstip van ingebruikneming en op de beperkte rechten die op uw nieuwe kavel komen te rusten; die twee worden het vaakst over het hoofd gezien.
• Voor wie net buiten het blok ligt: geef toestemming alleen schriftelijk en alleen voor de grenswijziging of erfdienstbaarheid die u precies kent.

Dit artikel beschrijft de inhoud; dat het besluit er moet komen staat in artikel 12.22 Ow, en de eis dat elke kavel ontsloten is in artikel 12.25 Ow.