Artikel 12.15 Ow: Wie beheert de weg tijdens het werk?

Als een weg wordt verbeterd of nieuw wordt aangelegd, gaat het beheer en onderhoud niet meteen naar de partij die daarvoor in het inrichtingsbesluit is aangewezen. Artikel 12.14 Ow laat gedeputeerde staten dat moment uitstellen. Dit artikel vult de tussenliggende periode.

Twee situaties

Bij verbetering van bestaande wegen loopt de periode vanaf het moment waarop op grond van artikel 12.18 Ow een instructie tot de werkzaamheden is gegeven. Bij nieuwe openbare wegen loopt die vanaf het begin. In beide gevallen eindigt zij op het tijdstip dat gedeputeerde staten op grond van artikel 12.14 Ow hebben bepaald.

In die periode berusten het beheer en het onderhoud bij gedeputeerde staten van de provincie waarin de betrokken wegen geheel of grotendeels liggen. Dat is dezelfde maatstaf als bij de bevoegdheid tot landinrichting in artikel 12.4 Ow: niet de provinciegrens over het wegvak knippen, maar één verantwoordelijke aanwijzen.

Waarom dit nodig is

Een weg in uitvoering is bij uitstek het moment waarop iets mis kan gaan: een afsluiting, een slecht aangevulde sleuf, een omleiding. Er mag dan geen gat vallen in de verantwoordelijkheid. De provincie houdt het beheer in eigen hand zolang zij het werk laat uitvoeren, en draagt het pas over als de weg in de afgesproken staat is.

Dat heeft ook een praktische kant buiten deze wet: wie beheerder is, is degene tot wie een weggebruiker zich met schade moet wenden. De aansprakelijkheid voor een openbare weg wijst artikel 6:174 BW toe aan de wegbeheerder.

Alleen beheer en onderhoud

Ook hier gaat het niet over de eigendom. Wie eigenaar van de weg wordt, staat in het inrichtingsbesluit en verandert door deze tussenperiode niet. Het gaat uitsluitend om de vraag wie in die periode verantwoordelijk is voor de staat van de weg.

Het artikel werkt van rechtswege. Er is geen apart besluit nodig om het beheer in deze periode bij gedeputeerde staten te leggen: dat volgt uit de wet zodra de instructie is gegeven of de nieuwe weg er ligt.

Een voorbeeld. Gedeputeerde staten geven een waterschap de instructie een bestaande weg langs een watergang te verbeteren. Vanaf de dag van die instructie zijn zij zelf beheerder en onderhoudsplichtige. Na oplevering bepalen zij het tijdstip waarop het beheer overgaat naar de gemeente die in het inrichtingsbesluit is aangewezen. Een automobilist die tijdens het werk schade oploopt, is bij de provincie aan het juiste adres.

In de praktijk

• Voor de uitvoerende overheid: een instructie om werk te verrichten is niet hetzelfde als beheerder zijn; die rollen liggen in deze periode bij verschillende organen.
• Voor de toekomstige beheerder: leg bij de oplevering de staat van de weg vast, want vanaf het door gedeputeerde staten bepaalde tijdstip is het uw weg.

Dit artikel sluit aan op artikel 12.14 Ow over het tijdstip van overgang en op artikel 12.18 Ow over de instructie tot het verrichten van werkzaamheden.