Artikel 10.15 Ow: Werken aan de grenswateren met Duitsland

Langs de Nederlands-Duitse grens liggen waterlopen die in een verdrag tussen beide landen zijn aangewezen als grenswateren. Voor het onderhoud, de inrichting en de afvoer daarvan moeten soms werken worden gemaakt op percelen van particulieren. Dit artikel geeft de bevoegdheid de rechthebbende op zo'n perceel te verplichten dat te dulden.

Het gaat om een smalle, maar zelfstandige grondslag. De werken staan omschreven in artikel 1 van de Uitvoeringswet Nederlands-Duits Grensverdrag; alleen daarvoor kan op dit artikel een gedoogplicht worden gebaseerd. Valt uw situatie daar niet onder, dan moet de bevoegdheid elders worden gevonden, bijvoorbeeld in artikel 10.13 Ow of artikel 10.17 Ow.

Wie besluit

Bevoegd is de minister van Infrastructuur en Waterstaat, maar niet zonder meer: er moet eerst overleg zijn met de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Dat is een vormvereiste met gevolgen. Blijkt uit het dossier niet dat dat overleg heeft plaatsgevonden, dan kleeft er een gebrek aan het besluit.

Wat u moet dulden

De plicht betreft het tot stand brengen of het opruimen van het werk. Dat is ruim: aanleg, in stand houden, wijzigen, verplaatsen en uitvoeren vallen eronder, en aan de andere kant ook ontmantelen en verwijderen. Wat in uw geval precies wordt gevraagd, moet blijken uit de beschikking zelf, die moet voldoen aan artikel 10.22 Ow.

De gewone voorwaarden gelden ook hier

Een gedoogplicht op grond van dit artikel kan alleen worden opgelegd als aan alle vier de voorwaarden van artikel 10.11 Ow is voldaan. In de praktijk is dat vooral de tweede: er moet een redelijke poging zijn gedaan om met u schriftelijk tot overeenstemming te komen over het gebruik van uw zaak, en die poging moet zonder resultaat zijn gebleven.

Een voorbeeld. Voor het verbreden van een grensbeek moet een strook van drie meter uit een maïsperceel worden gehaald, en er moet een werkstrook naast komen die een seizoen in gebruik blijft. De eigenaar wil een vergoeding en een garantie dat de strook daarna wordt geëgaliseerd. Lukt dat niet in overleg, dan kan de minister de gedoogplicht opleggen, met in de beschikking de termijn van het gebruik.

In de praktijk

• Voor de rechthebbende: vraag of het werk valt onder artikel 1 van de Uitvoeringswet Nederlands-Duits Grensverdrag en of het vereiste overleg is gevoerd; beide zijn te controleren en beide zijn voorwaarden.
• Voor de initiatiefnemer: maak in de aanvraag onderscheid tussen de blijvende strook en de tijdelijke werkstrook, want artikel 10.22 Ow eist dat de beschikking vermeldt of het gebruik voor bepaalde of onbepaalde tijd geldt.

Voor het voorbereidende onderzoek ten behoeve van het ontwerp geldt de gedoogplicht van rechtswege van artikel 10.10j Ow, die ook naar dit artikel verwijst. De verwante bevoegdheden staan in artikel 10.13 Ow en artikel 10.14 Ow. Uw schade wordt vergoed via hoofdstuk 15, met name artikel 15.12 Ow en artikel 15.14 Ow.