Artikel 5.51 Ow: Verantwoording van de participatie

Dit artikel maakt de voorfase controleerbaar. In het projectbesluit zelf moet worden aangegeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken, en wat de verkenning heeft opgeleverd. Daarbij moet in ieder geval worden ingegaan op de oplossingen die derden hebben voorgedragen en op de adviezen die deskundigen daarover hebben uitgebracht.

Daarmee krijgt de inbreng uit de verkenning een vaste plaats in het besluit. Wie een variant heeft voorgedragen, kan in het besluit terugvinden wat er met dat voorstel is gebeurd, zonder daarvoor het hele dossier te hoeven doorzoeken.

Een motiveringseis, geen formaliteit

Het gaat om een inhoudelijke eis aan het besluit. Een besluit dat de voorgedragen oplossingen alleen opsomt zonder erop in te gaan, of dat een uitgebracht deskundigenadvies onbesproken laat, voldoet niet aan de opdracht van dit artikel. Omdat het een eis aan het besluit is, kan zij in beroep tegen het projectbesluit aan de orde worden gesteld; artikel 16.86 Ow bepaalt wat daarbij kan worden aangevoerd.

Twee dingen die moeten worden beschreven

De eerste is het proces: wie is wanneer en op welke manier betrokken. De tweede is de uitkomst: wat de verkenning aan kennis en inzichten heeft opgeleverd over de opgave en de mogelijke oplossingen. De verplichting om in te gaan op voorstellen van derden en op de adviezen daarover hangt aan dat tweede onderdeel.

Niet bij elke vervolgstap opnieuw

De eis hangt vast aan de verkenning. Wordt een projectbesluit later uitgewerkt of gewijzigd, dan hoeft die voorfase niet opnieuw te worden doorlopen, want artikel 5.50 Ow zondert haar daarvoor uit. Er is dan ook geen nieuwe verkenning om verantwoording over af te leggen. De inhoudelijke eisen van de artikelen 5.52 Ow en 5.53 Ow blijven bij zo'n vervolgbesluit wel onverkort gelden.

Een voorbeeld. Een vereniging van bedrijven op een industrieterrein draagt in de verkenning een alternatieve ontsluiting voor en vraagt daarover een onafhankelijk advies. Het bevoegd gezag kiest voor een andere variant. In het projectbesluit moet dan staan dat het alternatief is voorgedragen, wat het advies erover zei, en op welke grond de andere variant toch de voorkeur kreeg.

In de praktijk

• Voor de inspreker: controleer in het projectbesluit of het eigen voorstel en het advies daarover daadwerkelijk zijn behandeld; ontbreekt dat, dan is dat een zelfstandig gebrek.
• Voor het bevoegd gezag: houd tijdens de verkenning per voorstel bij wat ermee is gedaan, zodat de verantwoording niet achteraf gereconstrueerd hoeft te worden.

De verplichting sluit aan op het voordragen van oplossingen in artikel 5.47, derde lid, Ow en op de beoordeling daarvan in artikel 5.48 Ow. Voor een gemeentelijk project van publiek belang wordt dit artikel van overeenkomstige toepassing verklaard, zie artikel 5.55 Ow.