Artikel 5.39 Ow: Wanneer moet een vergunning worden gewijzigd?

Een verleende omgevingsvergunning staat niet voor altijd vast. Dit artikel gaat over de situatie waarin het bevoegd gezag geen keuze heeft: het wijzigt de voorschriften van een omgevingsvergunning of het trekt de vergunning in. De wettekst zegt wijzigt en trekt in, niet kan wijzigen — dat verschil is het hele punt van dit artikel.

Daarmee is de scheiding met artikel 5.40 Ow scherp. Daar gaat het om een bevoegdheid die het bevoegd gezag mag gebruiken en waarbij het de betrokken belangen afweegt. Hier gaat het om een plicht: doet het geval zich voor, dan moet het bevoegd gezag handelen, en een belanghebbende kan daarop aandringen.

De gevallen staan niet in de wet

Welke gevallen en gronden dat zijn, leest u hier niet. Onderdeel a verwijst naar gevallen of gronden die bij algemene maatregel van bestuur worden bepaald. Dat is een bewuste keuze van het stelsel: de wet regelt de plicht, de uitwerking staat een niveau lager. Artikel 5.42 Ow bindt die uitwerking wel. De gevallen moeten met hetzelfde oogmerk worden bepaald als de beoordelingsregels voor de betrokken activiteit, en twee gevallen moeten er in ieder geval in staan.

Wat de plicht niet is

De plicht betekent niet dat het bevoegd gezag voortdurend op zoek moet naar gevallen; die verplichting komt elders vandaan, zoals uit de actualiseringsplicht van artikel 5.38 Ow. Zij betekent wel dat er, zodra een aangewezen geval vaststaat, geen ruimte meer is om van wijziging of intrekking af te zien omdat dat het bevoegd gezag op dat moment minder gelegen komt.

Waterschap en provincie

Onderdeel b ziet op activiteiten die vergunningplichtig zijn gemaakt in de waterschapsverordening of de omgevingsverordening: de activiteiten bedoeld in artikel 5.3 Ow en artikel 5.4 Ow. Voor die activiteiten kunnen de gevallen en gronden voor verplichte wijziging of intrekking in die verordening zelf staan. Wie met zo'n vergunning werkt, moet dus ook de verordening van het waterschap of de provincie nalezen.

Een bedrijf heeft een vergunning voor een milieubelastende activiteit. Uit de periodieke beoordeling blijkt dat de uitstoot met beschikbare techniek aanzienlijk verder kan worden beperkt. Dat geval is aangewezen als geval waarin de voorschriften worden gewijzigd. Het bevoegd gezag kan dan niet volstaan met de mededeling dat het de huidige situatie acceptabel vindt; er moet een wijzigingsbesluit komen.

In de praktijk

• Voor de vergunninghouder: een wijziging van voorschriften is een besluit; de voorbereiding, de beslistermijn, bezwaar en beroep volgen de Algemene wet bestuursrecht en niet dit artikel.
• Voor de omgeving: meent u dat een verplicht geval zich voordoet, dien dan een schriftelijk verzoek in bij het bevoegd gezag; tegen een weigering om te wijzigen staan rechtsmiddelen open.

Een instemmingsorgaan kan om toepassing van dit artikel vragen (artikel 5.41 Ow). De verplichte gevallen worden ingekaderd door artikel 5.42 Ow, en de facultatieve tegenhanger staat in artikel 5.40 Ow.