Artikel 5.14 Ow: Activiteit over meer gemeenten: wie beslist?

Een activiteit houdt zich niet aan bestuurlijke grenzen. Een kade, een leiding of een bedrijfsterrein kan deels in de ene gemeente en deels in de andere liggen. Dit artikel wijst dan één bestuursorgaan aan: dat van de gemeente, het waterschap of de provincie waar de activiteit in hoofdzaak zal worden verricht.

Daarmee hoeft de aanvrager niet bij twee of drie loketten aan te kloppen en komt er één omgevingsvergunning met één set voorschriften. Ook voor de omgeving is dat overzichtelijker: er is één bestuursorgaan dat op de aanvraag beslist en dat daarna over de naleving gaat.

Alleen binnen dezelfde bestuurslaag

Het artikel kiest tussen gelijkwaardige bestuursorganen: twee gemeenten, twee waterschappen, twee provincies. Het zegt niets over de vraag of de gemeente, de provincie of het Rijk aan zet is. Die vraag is al beantwoord door de artikelen 5.8 Ow, 5.9 Ow, 5.10 Ow, 5.12 Ow en 5.13 Ow; dit artikel pikt alleen het bestuursorgaan uit dat volgens een van die artikelen is aangewezen.

Wat betekent in hoofdzaak?

De wet legt niet vast hoe je dat meet. Het gaat om het zwaartepunt van de activiteit: waar vindt het grootste of het belangrijkste deel ervan plaats? Dat kan blijken uit oppervlakte, uit bouwvolume, uit de plaats van de hoofdinstallatie of uit de plaats waar de gevolgen voor de omgeving neerslaan. Valt de keuze niet duidelijk uit, dan zal de aanvrager zich eerst tot beide bestuursorganen moeten wenden om helder te krijgen wie de aanvraag behandelt.

Eén activiteit of meer activiteiten

Het artikel spreekt over een activiteit, maar het werkt net zo goed bij een aanvraag die meer activiteiten omvat: in de wet omvat het enkelvoud ook het meervoud. Of iemand dus één grensoverschrijdende activiteit aanvraagt of een pakket activiteiten waarvan er één over de grens loopt, maakt voor de werking van deze bepaling geen verschil.

Een tuinbouwbedrijf wil een waterbassin aanleggen dat voor driekwart in gemeente A en voor een kwart in gemeente B ligt. Zonder dit artikel zouden beide colleges een eigen beslissing moeten nemen, met het risico van verschillende voorschriften. Nu beslist het college van gemeente A, omdat het bassin daar in hoofdzaak komt. Gemeente B neemt geen eigen vergunningbesluit; of zij in de procedure een rol krijgt, volgt uit de procedureregels van de wet.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: maak in de aanvraag zichtbaar waar het zwaartepunt ligt, met oppervlakten of volumes per gemeente; dat voorkomt discussie over het bevoegd gezag.
• Voor de omgeving: ligt de activiteit grotendeels in de buurgemeente, dan loopt de procedure daar en liggen de stukken daar ter inzage.

Dit artikel sluit aan op artikel 5.12 Ow, dat het bevoegd gezag bepaalt als een aanvraag meer activiteiten omvat, en op artikel 5.13 Ow, dat een bestuursorgaan dat eenmaal bevoegd gezag is, bevoegd laat blijven. Is de uitkomst in een concreet geval onpraktisch, dan biedt artikel 5.16 Ow de mogelijkheid de bevoegdheid met instemming aan een ander bestuursorgaan over te dragen.