Artikel 5.8 Ow: Wie beslist? Meestal de gemeente

Gaat een aanvraag over één activiteit, dan beslist het college van burgemeester en wethouders. Dat is de hoofdregel van artikel 5.8 Ow, en zij geldt tenzij op grond van artikel 5.9, 5.9a, 5.10, 5.11 of 5.13 Ow een ander bestuursorgaan is aangewezen.

Achter die hoofdregel zit de keuze om de behandeling van vergunningaanvragen zo dicht mogelijk bij de locatie te houden. De gemeente kent het gebied, heeft het omgevingsplan vastgesteld en is voor de meeste initiatiefnemers het vanzelfsprekende aanspreekpunt. Pas als er een reden is om dat anders te doen, komt de aanvraag bij een ander orgaan terecht.

De uitzonderingen

Voor wateractiviteiten wijst artikel 5.9 Ow het bevoegd gezag aan, voor de jachtgeweeractiviteit doet artikel 5.9a Ow dat. De artikelen 5.10 en 5.11 Ow maken het mogelijk gedeputeerde staten of een minister aan te wijzen, en artikel 5.13 Ow kan het bevoegd gezag laten bij het orgaan dat voor de locatie eerder een vergunning verleende.

Alleen bij één activiteit

Dit artikel gaat uitsluitend over de enkelvoudige aanvraag. Heeft de aanvraag op meer dan één activiteit betrekking, dan wijst artikel 5.12 Ow het bevoegd gezag aan. Die keuze maakt de aanvrager zelf, want hij bepaalt op grond van artikel 5.7 Ow wat hij in één aanvraag onderbrengt.

Het antwoord staat in een besluit, niet in de wet

De artikelen 5.10 en 5.11 Ow bevatten alleen grondslagen: welke gevallen daadwerkelijk bij gedeputeerde staten of bij een minister liggen, wordt bij algemene maatregel van bestuur bepaald, in het Omgevingsbesluit. Uit de wet alleen is dus niet af te lezen wie over een concrete aanvraag gaat.

Waarom het uitmaakt wie beslist

Het bevoegd gezag beslist niet alleen op de aanvraag, maar is ook het orgaan dat de voorschriften stelt, de termijn bewaakt, later op wijziging kan beslissen en de naleving handhaaft. Wordt de aanvraag bij het verkeerde orgaan ingediend, dan gaat daar tijd mee verloren voordat het dossier op de juiste plaats ligt.

Een ondernemer wil een overkapping bij zijn bedrijfsgebouw plaatsen en vraagt daarvoor een vergunning voor de bouwactiviteit. Daarover beslist het college. Wil hij daarnaast op hetzelfde terrein zand afgraven, dan kan voor die ontgrondingsactiviteit een ander bestuursorgaan bevoegd zijn, afhankelijk van de aanwijzing in het Omgevingsbesluit.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: stel vóór het indienen vast welk bestuursorgaan beslist; dat bepaalt met wie u vooroverleg heeft en wie de termijn bewaakt.
• Voor de omgeving: bezwaar en beroep richten zich tegen het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, niet automatisch tegen de gemeente.

Dit artikel vormt samen met de artikelen 5.9 tot en met 5.13 Ow de regeling van het bevoegd gezag. Artikel 5.16 Ow voegt daaraan een flexibiliteitsregeling toe, waarmee de bevoegdheid in een concreet geval bij een ander bestuursorgaan kan komen te liggen.